 |
| Ảnh minh họa. |
Chương trình dựa trên những nguyện vọng của các em để đưa ra những điều kiện tối thiểu cần phải có như khả năng tiếp cận dễ dàng; môi trường thoải mái phù hợp với thanh thiếu niên; đáp ứng các dịch vụ sức khỏe cơ bản; đảm bảo tính riêng tư và tin cậy; cán bộ cung cấp dịch vụ có thái độ tích cực, ủng hộ, được đào tạo và biết cách làm việc với thanh thiếu niên; lệ phí phù hợp và có sự tham gia của chính thanh thiếu niên trong việc thiết kế chương trình, phản hồi lấy ý kiến.
Hiện, cả nước đã có khoảng 50 điểm cung cấp dịch vụ sức khỏe cho lứa tuổi vị thành niên được lồng ghép trong các cơ sở y tế (Bệnh viện đầu ngành, Trung tâm chăm sóc sức khỏe, cơ sở y tế tuyến huyện - xã) hay tại các tổ chức xã hội với kinh phí hoạt động chủ yếu do các tổ chức quốc tế hỗ trợ. Tuy nhiên, hoạt động của các dịch vụ này chưa thực sự đáp ứng nhu cầu của lứa tuổi. Tại các cơ sở y tế công lập, tuy tập trung đội ngũ y bác sỹ tốt, có trang bị tốt nhưng vì quá tải bệnh nhân nên các bác sỹ không có đủ thời gian tư vấn cho các đối tượng thanh thiếu niên và nữ thanh niên đến làm các dịch vụ sức khỏe sinh sản thường phải giấu danh tính. Còn ở các cơ sở y tế tư nhân, dịch vụ chủ yếu vì mục tiêu lợi nhuận. Tại các tổ chức xã hội, các em có thể được tiếp đón cởi mở hơn nhưng hoạt động cầm chừng, chỉ theo dự án...
Mô hình dịch vụ Chăm sóc sức khỏe thân thiện cho thanh thiếu niên nhằm tập hợp lại các đầu mối dịch vụ trên theo sự quản lý chung của Nhà nước, do Nhà nước cấp kinh phí và nội dung hoạt động khắc phục những điểm yếu của những dịch vụ trước đây và theo hướng “chuyên môn” hóa cho giới trẻ. Những thông tin, vấn đề của khách hàng sẽ được bảo mật tối đa, sự riêng tư của họ được đảm bảo trong toàn bộ quá trình tư vấn và nhận dịch vụ. Phí dịch vụ hoàn toàn phù hợp để các em có khả năng tiếp cận, một số dịch vụ có thể được miễn phí. Đội ngũ bác sỹ thăm khám điều trị là cộng tác viên tại các bệnh viện chuyên khoa sẽ được tập huấn để có kỹ năng làm việc với thanh thiếu niên. Bên cạnh đó, cũng có những tư vấn viên đồng đẳng. Trang thiết bị tại các cơ sở dịch vụ thân thiện sẽ do Nhà nước đảm bảo bao gồm cả dịch vụ y tế và các dịch vụ xã hội khác như thư viện/phòng đọc, internet, hot-line...làm sao để các em có thể sử dụng tối đa các dịch vụ “chuỗi” từ thu nhận thông tin, tư vấn, thăm khám đến điều trị một cách thân thiện nhất.
Trước mắt, dịch vụ hướng tới những nhóm có nguy cơ đối với các em như: Phòng chống tai nạn thương tích, chăm sóc dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe tâm thần, phòng chống lạm dụng các chất gây nghiện, chăm sóc sức khỏe sinh sản như: khám chăm sóc đường sinh sản/khám phụ khoa, chăm sóc trước, trong và sau sinh, phá thai an toàn và chăm sóc sau phá thai, quản lý và điều trị các trường hợp lây nhiễm HIV, quản lý và ngăn ngừa HIV lây truyền từ mẹ sang con. Sau này sẽ hướng tới việc thiết kế dịch vụ theo dạng vừa chuyên biệt, vừa lồng ghép sao cho đáp ứng đầy đủ nguyện vọng của các em bao gồm cả dịch vụ y tế và các dịch vụ xã hội. Đây là những nơi mà thanh thiếu niên có thể đến được thuận lợi nhất như các bệnh viện chuyên khoa, đa khoa; các trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản, trung tâm y tế dự phòng, trung tâm phòng chống HIV/AIDS; các trung tâm y tế quận, huyện; các cơ sở tư vấn và xét nghiệm HIV/AIDS; các phòng khám chuyên khoa, đa khoa; các trạm y tế xã -phường và các cơ sở có khách hàng là thanh thiếu niên như: trung tâm thanh thiếu niên, nhà văn hóa, hiệu thuốc, cửa hàng, trường học, trung tâm tư vấn.
Hiện, cả nước đã có 25 tỉnh, thành phố triển khai thí điểm mô hình này tại bệnh viện, trung tâm y tế dự phòng... hoặc mở văn phòng riêng biệt. Đến năm 2008, chương trình sẽ được triển khai trên cả nước.
Theo TP