Một phần cây gác chắn đường sắt nằm trong nhà dân ở phường Phước Tân, Nha Trang.

Theo Công ty Quản lý đường sắt (QLĐS) Phú Khánh, tình hình vi phạm hành lang an toàn giao thông (HLATGT) đường sắt ở các địa phương đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để. Tuy nhiên trong thời gian đến, tình trạng này sẽ được cải thiện khi chính quyền các địa phương vào cuộc để thực hiện kế hoạch lập lại trật tự HLATGT đường bộ, đường sắt theo chỉ đạo của Chính phủ và UBND tỉnh.

Khu vực Đề Pô, phường Phước Tân - nơi có đường sắt chạy ngang qua là một trong những địa bàn có số hộ và diện tích vi phạm HLAT đường sắt nặng nề nhất ở TP. Nha Trang. Tại đây, có 306 hộ dân với tổng diện tích 4.511m2 vi phạm. Hàng trăm hộ dân có nhà nằm cách mép đường ray chỉ hơn 2m. Có nhà còn nằm ngay trên phần gác chắn. Những đứa trẻ ở “khu phố” này vẫn hồn nhiên chơi trên đường sắt mà không hề được bố mẹ nhắc nhở vì họ biết rõ giờ tàu chạy. Nhiều người chủ quan cho rằng, họ đã từng sống ở đây hàng chục năm nhưng chưa hề thấy một vụ tai nạn giao thông đường sắt nào xảy ra cho người dân. Họ hầu như không quan tâm đến khoảng cách an toàn theo quy định của Nhà nước, thậm chí nhiều người còn đang trông chờ vào việc thành phố sẽ chuyển Ga Nha Trang ra ngoại thành. Ông Phan Văn Thuyên - Phó Giám đốc Công ty QLĐS Phú Khánh cho biết: “Trước đây, khu vực phường Phước Tân đã nằm trong diện giải tỏa theo Nghị định 39/CP và đến nay khi thực hiện Luật Đường sắt thì hầu hết các hộ ở đây đều vi phạm HLAT đường sắt, có đến 300 hộ phải giải tỏa và bố trí tái định cư. Nhưng đến nay, vấn đề này vẫn không thực hiện được”.

Theo Công ty QLĐS Phú Khánh, hiện chưa có số liệu đo đạc và thống kê diện tích đất và công trình xây dựng trong HLAT đường sắt, vì theo Luật Đường sắt, HLATGT đường sắt được mở rộng ra mỗi bên là 15m. Do vậy, toàn bộ diện tích đất dọc theo 2 bên đường sắt trên địa bàn tỉnh dài 150km phải thu hồi theo Luật Đường sắt là rất lớn, trong khi đó có nhiều nơi đất đã sử dụng từ lâu và đã được cấp sổ đỏ. Chính vì thế, trên địa bàn tỉnh trước đây không xảy ra các trường hợp xây dựng vi phạm hành lang theo Nghị định 39/CP. Nhưng từ ngày 1-1-2006 (thời điểm thực hiện Luật Đường sắt) đến nay, có nhiều vụ xây dựng vi phạm HLAT đường sắt tập trung tại xã Đại Lãnh (Km 1231+500 đến Km 1234+150), phường Vĩnh Hải (Km 1307+700 đến Km 1310 +300), huyện Diên Khánh, huyện Cam Lâm (Km 1330+500 đến Km 1337+400). Ngoài ra, còn một số điểm phức tạp khác như: khu vực Km 1312 phường Ngọc Hiệp, Nha Trang, khu vực Km 1331+330 tại Suối Cát, Cam Lâm. Trong khi đó, công tác quản lý đất đai của các địa phương trong tỉnh có đường sắt đi qua lại không chặt chẽ, các địa phương đã tiến hành đo đạc, cắt lưu không không đúng theo quy định. Dù HLAT đường sắt đã được điều chỉnh theo Luật Đường sắt từ ngày 1-1-2006, nhưng các địa phương vẫn cấp đất, cấp phép xây dựng theo Nghị định 39/CP, vì vậy việc quản lý HLAT đường sắt theo Luật gặp rất nhiều khó khăn.

Theo kế hoạch lập lại trật tự HLAT đường bộ, đường sắt của tỉnh từ nay đến hết năm 2008 (giai đoạn 1), Công ty QLĐS Phú Khánh chủ động phối hợp với UBND các cấp, Sở Giao thông vận tải (GTVT) kiểm tra và thống kê các vụ vi phạm HLAT đường sắt, báo cáo cho Chủ tịch UBND huyện và Sở GTVT để có kế hoạch giải tỏa theo từng giai đoạn cụ thể. Đồng thời tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân để người dân hiểu rõ các quy định của pháp luật về đường sắt, đặc biệt là HLAT đường sắt. Ông Thuyên cho biết: “Đến nay, Công ty đã gần như hoàn thành nhiệm vụ tuyên truyền theo kế hoạch đã đặt ra. Công ty đã phối hợp với 42 xã, phường tổ chức tuyên truyền, ký cam kết không vi phạm HLAT đường sắt. Từ ngày 27 đến 30-5, Công ty sẽ phối hợp với Ban ATGT các địa phương, Phòng Cảnh sát giao thông tiến hành tuyên truyền ATGT đường sắt cho 7 xã ở huyện Ninh Hòa: Ninh Ích, Ninh Lộc, Ninh An, Ninh Đông, Ninh Quang, Ninh Bình và thị trấn Ninh Hòa. Ngoài ra, Công ty còn tiến hành lắp đặt các panô sơ đồ về HLAT đường sắt tại các khu dân cư, thị trấn, thị tứ có đường sắt đi qua”.

Cũng theo kế hoạch của UBND tỉnh, UBND các huyện, thị xã, thành phố phải chỉ đạo các phòng ban chức năng rà soát lại diện tích đất trong HLAT đường sắt đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân để có phương án thu hồi diện tích đất đã cấp. Bên cạnh đó rà soát, đánh giá thực trạng tình hình vi phạm HLAT đường sắt và đề xuất các phương án giải quyết; vận động các tổ chức, cá nhân tự giác tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép trong HLAT đường sắt; phát hiện và xử lý kịp thời mọi hành vi vi phạm pháp luật về đường sắt dặc biệt là các hành vi mở đường ngang trái phép, xâm phạm HLAT đường sắt theo đúng quy định của pháp luật… Với sự tham gia của chính quyền địa phương các cấp, ngành Đường sắt sẽ không còn “đơn độc” trong việc lập lại trật tự HLAT đường sắt.

BÍCH KHUÊ