Nghề dán decal đang thu hút lao động tự do.

Không cần qua trường lớp đào tạo, chỉ cần ít giấy decal nhiều màu, hình dán, kéo, bật lửa, hộp dao lam, vài thanh gỗ tạp đóng khung và dăm buổi xem cách “đàn anh” thao tác là có thể hành nghề dán decal. Vốn ít, dễ làm, thu nhập cao, nghề dán decal ở Nha Trang- Khánh Hoà đang được nhiều người lựa chọn…

“Đại gia”... vỉa hè

Chúng tôi tạt xe vào lề đường (sau cơ quan Công an TP. Nha Trang) khi nhìn thấy tấm biển quảng cáo dán điện thoại, xe máy, kính… mang tên Nam. Một thanh niên nhanh nhẹn tiếp thị: “Dán loại giấy này, có hoa văn, anh lấy 25.000 đồng, dán trơn 15.000 đồng/điện thoại. Giá ở đâu cũng vậy”. Chỉ chờ chúng tôi gật đầu là anh bắt tay ngay vào công việc. Cẩn thận đặt miếng ni-lông với các họa tiết lên chiếc điện thoại, anh dùng dao lam cắt tỉa tỉ mỉ. Với 6 năm trong nghề, anh Nam tỏ ra rất thuần thục khi thực hiện thao tác.

Tùy theo mẫu mã, kích cỡ mà việc dán decal có mức giá khác nhau. Đắt nhất vẫn là họa tiết mô phỏng da các loại con vật, hoa văn cầu kỳ. Trung bình, dán một điện thoại có giá 5.000 - 25.000 đồng, xe máy dao động từ 80.000 - 350.000 đồng. Mỗi ngày, một điểm dán decal chí ít cũng thu được 80.000 - 90.000 đồng, đôi khi tới 200.000 - 400.000 đồng. Trừ chi phí (không đáng kể), thu nhập của những người hành nghề dán decal được xếp vào loại “đại gia”… vỉa hè. Đối với người có chút năng khiếu, chỉ cần học khoảng mươi lăm ngày, người chậm cũng chỉ vài tháng là thành thục. Nhiều người chọn nghề này vì dễ học, dễ làm và vốn đầu tư thấp. Để hành nghề, chỉ cần bỏ ra khoảng 100.000 đồng mua ít giấy decal (đủ màu), hình dán, kéo, bật lửa, hộp dao lam, vài thanh gỗ tạp đóng khung…

Trước đây, vợ chồng anh T.V.S, Núi Một, TP. Nha Trang bán thuốc lá ở vỉa hè, nhưng thấy nghề dán decal dễ “ăn” nên quyết định hành nghề này. Tuy mới khởi nghiệp nhưng anh S. khá hài lòng với mức thu nhập. Anh cho biết: “Trước đây, cả gia đình chỉ sống dựa vào sạp thuốc lá, cuộc sống khá chật vật. Từ khi làm thêm nghề dán decal, tuy chưa giàu nhưng cuộc sống khá “xông xênh””. Còn Dũng, một thanh niên mới hành nghề dán decal lại cho biết: “Mấy năm nay đi làm thuê đủ nghề nhưng chẳng ăn thua. Gần đây, mấy người bạn rủ đi dán decal. Làm chung được dăm ngày, giờ tôi tự làm riêng”. Theo anh Nam, xóm Núi Một hiện có vài chục người hành nghề dán decal. “Nghề này dễ “ăn” nên thanh niên trong xóm đi làm nhiều lắm”, anh Nam nói.

Vô tư... xả rác

Tại ngã Sáu, trung tâm TP. Nha Trang hiện có một bộ phận lao động tự do ngang nhiên chiếm dụng vỉa hè hành nghề dán decal. Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã có nhiều biện pháp nhằm làm cho đường thông, hè thoáng. Không ít lần thành phố tổ chức ra quân, dẹp những người chiếm dụng vỉa hè để hành nghề, buôn bán. Tuy nhiên, tình trạng này không những không thuyên giảm mà còn tái diễn rộng khắp, với lượng người dán decal ngày một tăng. Chỉ cần vòng quanh ngã Sáu, sẽ thấy cứ dăm ba mét lại có một người hành nghề dán decal.

Không chỉ vi phạm trật tự an toàn giao thông, lấn chiếm vỉa hè, nhìn bên ngoài, nghềø dán decal còn rất phản cảm với những bảng hiệu, khung gỗ sơ sài. Trên những tấm bảng quảng cáo, những dòng chữ “dán xe, điện thoại, mũ bảo hiểm, kiếng…” được cắt dán bằng decal với đủ màu sắc, trông rất rối ren, nhếch nhác. Tuy đem lại thu nhập khá cho người dân, nhưng nghề dán decal đang là một “vấn nạn” của thành phố. Do dụng cụ hành nghề rất gọn nhẹ, dễ di chuyển nên mỗi khi thấy cơ quan chức năng xuất hiện là những người dán decal lại dễ dàng bưng đồ chạy. Và khi cơ quan chức năng đi qua thì đâu lại vào đấy. Anh L.T.N cho biết: “Bị Công an đuổi miết nhưng khi nào họ đuổi thì chạy, họ đi lại tiếp tục làm. Chạy không thoát, bị thu giữ đồ nghề cũng bỏ luôn, sắm thứ khác, có đáng bao nhiêu đâu. Làm một ngày là đủ lấy lại vốn”. “Sao anh không chọn làm nghề khác, khỏi bị ai làm phiền mà cũng chẳng phải suốt ngày phơi mặt ngoài đường?”, tôi hỏi. “Làm nghề này có gì mà cực! Phơi mặt một tý nhưng có tiền tiêu xài. Đi làm thuê mới cực”, anh N. trả lời.
Bên cạnh chiếm dụng vỉa hè, người làm nghề dán decal còn vô tư xả rác. Theo lý giải của họ, “đã có nhân viên vệ sinh môi trường thu dọn”. Ngoài rác thải thông thường như giấy decal, ni lông vụn, những mảnh dao lam cũng được vứt bừa bãi ra vỉa hè. Khi tôi thắc mắc “vứt xuống đường, người đi bộ giẫm lên thì sao?”, anh N. tỉnh bơ: “Có sao đâu”. Không chỉ vậy, mỗi khi có khách đến, những người dán decal còn tranh nhau chèo kéo khách. Người ngồi, kẻ đứng, đua nhau tiếp thị bằng ngôn ngữ trộn lẫn những từ rất “chợ búa”.

Với một thành phố du lịch như Nha Trang, thiết nghĩ, không nên tồn tại những hình ảnh khó coi trên. Đã đến lúc, cơ quan chức năng cần có biện pháp hữu hiệu nhằm ổn định trật tự, trả lại sự thông thoáng cho hè phố và mỹ quan đô thị…

KHÁNH HÀ