Dự án phát triển sức khỏe do cộng đồng quản lý góp phần làm giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng ở Khánh Vĩnh.

Những năm gần đây, số trẻ em suy dinh dưỡng (SDD) ở Khánh Hòa giảm đáng kể. Nếu như năm 1999, tỷ lệ trẻ em SDD toàn tỉnh là 36,4% thì năm 2007 giảm còn 17,3%. Mức giảm bình quân là 2,73%/năm. Tuy tỷ lệ chung giảm như vậy, nhưng ở khu vực miền núi như Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, tỷ lệ trẻ em SDD vẫn còn cao. Đặc biệt là tại Khánh Vĩnh, tỷ lệ trẻ em SDD là 43,8%. Để góp phần giảm tỷ lệ trẻ em SDD ở huyện miền núi này, đầu năm 2008, Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam đã triển khai Chương trình phục hồi SDD trẻ em dưới 5 tuổi tại 4 xã Giang Ly, Sơn Thái, Liên Sang và Khánh Thượng (thuộc Dự án Phát triển sức khỏe do cộng đồng quản lý). Chương trình bước đầu đã cải thiện tình trạng sức khỏe cho nhiều trẻ em, bà mẹ mang thai ở 4 xã nói trên.

Khánh Vĩnh là huyện miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Những năm gần đây, kinh tế phát triển, đời sống bà con được cải thiện hơn trước. Tuy nhiên, do trình độ dân trí thấp, tập quán canh tác lạc hậu nên mức thu nhập của người dân chưa cao. Nhiều gia đình còn sống trong cảnh thiếu thốn. Trẻ em sinh ra không được chăm sóc đầy đủ nên bị SDD nhiều. Đến năm 2007, tỷ lệ trẻ em SDD toàn huyện là 43,8%, đây là tỷ lệ khá cao so với các địa phương khác trong tỉnh, đặc biệt là ở 4 xã cánh Tây: Sơn Thái 68,5%, Giang Ly 66%, Khánh Thượng 53,6% và Liên Sang 45%. Theo thạc sĩ Trần Văn Tiến - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Khánh Vĩnh, nguyên nhân trẻ em bị SDD nhiều là do các bà mẹ thiếu kiến thức nuôi con, lại hay đi làm rẫy xa nên không có thời gian chăm sóc con, chất lượng bữa ăn thấp. Trẻ dưới 5 tuổi mắc bệnh tiêu chảy, nhiễm khuẩn hô hấp, ký sinh trùng đường ruột tương đối cao. Một số bà mẹ có thói quen cho trẻ ăn dặm dưới 4 tháng tuổi nên số trẻ em dưới 5 tuổi mắc giun tròn khá nhiều. Chị Cà Thanh (Giang Ly) kể: “Vợ chồng tôi có 7 con, làm nương không đủ ăn nên bữa có, bữa không, thức ăn toàn rau nên đứa nào cũng chậm lớn”… Trước thực trạng đó, trong khuôn khổ Dự án Phát triển sức khỏe do cộng đồng quản lý, đầu năm 2008,  Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam phối hợp với Trung tâm Y tế Khánh Vĩnh triển khai Chương trình phòng, chống SDD ở trẻ em dưới 5 tuổi tại 4 xã trên. Nội dung chương trình gồm: Cung cấp chất dinh dưỡng cho bữa ăn; tuyên truyền kiến thức nuôi con cho các bà mẹ. Mục đích của chương trình nhằm cải thiện sức khỏe của các bà mẹ mang thai, giảm tỷ lệ trẻ em SDD trên địa bàn.

Được biết, trước khi cung cấp nguồn dinh dưỡng, chương trình đã tiến hành khám phát hiện và phân loại trẻ em SDD, phân loại các bà mẹ mang thai nhẹ ký, chọn ra 232 trẻ em dưới 5 tuổi bị SDD nặng (trong tổng số 728 trẻ bị SDD của 4 xã) và 71 bà mẹ đang mang thai nhẹ ký để can thiệp. Sau khi tiến hành đánh giá kiến thức của các bà mẹ mang thai và gia đình có con bị SDD, chương trình tổ chức hội thảo, tập huấn cho cán bộ địa phương về công tác phòng, chống SDD để những cán bộ này hướng dẫn lại cho các bà mẹ về cách chăm sóc con. Đến cuối tháng 6, chương trình bắt đầu cấp phát thực phẩm dinh dưỡng trực tiếp cho các gia đình được chọn. Đến nay, chương trình đã cung cấp 276kg đậu xanh, 236kg đậu nành, 200kg đường, 100kg mè, 600 gói bột ngũ cốc, 600 gói Davita, 3.000 viên tiêu hóa, 4.000 trứng gà, 142 hộp sữa cao cấp và một số thực phẩm dinh dưỡng khác cho các em bé và bà mẹ mang thai. Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Thoa - phụ trách Chương trình phòng, chống SDD cho biết: “Chúng tôi  luôn ưu tiên cho trẻ dưới 24 tháng tuổi và trẻ em SDD nặng độ 2, độ 3. Cứ qua 1 tháng, chúng tôi tiến hành kiểm tra và đánh giá lại kết quả. Thực tế cho thấy, khi tham gia chương trình, các bé đều tăng cân từ 3 - 5 lạng/tháng; thai nhi của các bà mẹ cũng phát triển tốt hơn trước. Đây là một dấu hiệu đáng mừng”.

Thạc sĩ Trần Văn Tiến cho biết: Chương trình phòng, chống SDD quốc gia triển khai ở Khánh Vĩnh đã lâu nhưng chủ yếu tập trung nâng cao kiến thức cho bà mẹ, cộng đồng và trình diễn bữa ăn mẫu nên chưa sát với thực tế, lối sống của bà con. Vì thế, những năm qua, tỷ lệ trẻ SDD giảm ít. Thời gian tới, chương trình sẽ tập trung khắc phục những nhược điểm trên. Bên cạnh nâng cao kiến thức, chương trình sẽ cung cấp tận tay người dân những thực phẩm giàu dinh dưỡng, đồng thời hỗ trợ mỗi thôn 5 điểm (5 hộ) làm ao nuôi cá, trồng rau, chăn nuôi để cung cấp thực phẩm tại chỗ cho các cháu. Sau đó, mô hình này sẽ được nhân rộng ra các hộ dân xung quanh. Qua kinh nghiệm từ thực tế, chương trình hy vọng sẽ tìm được những giải pháp phù hợp với lối sống của người dân địa phương và triển khai nhân rộng mô hình ở 14 xã, thị trấn trên toàn huyện. Tuy nhiên, để chương trình đạt kết quả, chúng tôi rất cần sự phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương cũng như sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp ở tỉnh, huyện.

MINH THIẾT