Khi trẻ sốt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để khám và điều trị.

Bệnh tay chân miệng (TCM) hiện đang bùng phát thành dịch ở một số tỉnh, thành trong cả nước. Khánh Hòa tuy chưa có dịch nhưng những thông tin về dịch từ các địa phương khác đã khiến nhiều người dân lo lắng. Để giúp bạn đọc hiểu rõ cách phòng tránh căn bệnh này, phóng viên Báo Khánh Hòa đã trao đổi với Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tấn Phùng, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y (Sở Y tế).

- P.V: BS có thể cho biết những triệu chứng của bệnh TCM ?

- BS Lê Tấn Phùng: Hội chứng TCM, có khi còn gọi là bệnh TCM là một bệnh lây cấp tính, do một loại virus thuộc nhóm enterovirus gây ra. Trước đây, loại enterovirus gây ra bệnh TCM thường là loại coxsackievirus A16. Hiện nay, còn có loại enterovirus 71 gây ra bệnh TCM với những biểu hiện lâm sàng điển hình và biến chứng hay gặp hơn. Bệnh hay gặp ở trẻ em dưới 10 tuổi. Tuy nhiên, người lớn cũng có thể mắc bệnh này.

Thời gian ủ bệnh thường khoảng 3 - 7 ngày. Bệnh khởi phát với sốt, mệt mỏi, chán ăn, đau rát ở họng. Sau khi sốt khoảng 1 - 2 ngày, miệng trẻ bắt đầu đau, rát. Tại lưỡi, lợi và bên trong niêm mạc má xuất hiện những vết đỏ, sau đó nổi phỏng nước rồi vỡ ra thành vết loét. Trên da xuất hiện những ban đỏ, không ngứa. Một số ban trở thành bọng nước rồi vỡ ra, gây loét. Các tổn thương ban ở da và bọng nước thường xuất hiện ở lòng bàn tay, bàn chân, có khi xuất hiện ở cẳng chân và cẳng tay, cánh tay. Đôi khi xuất hiện ở mông.

Bệnh TCM thường nhẹ, tự khỏi sau 7 - 10 ngày mà không cần điều trị gì. Biến chứng do bệnh này rất hiếm gặp. Tuy nhiên, đối với những trường hợp bệnh TCM do enterovirus 71 gây ra, có thể gặp các biến chứng như viêm màng não, viêm não, hoặc biến chứng viêm não tủy gây liệt. Những trường hợp viêm não gây tử vong đã xảy ra trong các vụ dịch TCM tại Malaysia năm 1997 và Đài Loan năm 1998.

- P.V: Có quan niệm cho rằng bệnh TCM liên quan đến bệnh lở mồm long móng ở gia súc, BS có thể cho biết ý kiến?

- BS Lê Tấn Phùng: TCM là một bệnh lây. Bệnh lây từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng (qua ho, hắt hơi), từ chất dịch của bọng nước trên da hay lây qua phân người bệnh. Sự lây lan nhiều nhất trong tuần đầu của bệnh. Bệnh không lây qua trung gian động vật hay súc vật nuôi trong nhà.

Một số quan niệm cho rằng bệnh TCM có liên quan đến bệnh lở mồm long móng ở gia súc. Điều này không đúng vì tác nhân gây bệnh của chúng khác nhau.

Đối với phụ nữ có thai, thông tin có được hiện nay chưa nhiều và chưa có bằng chứng rõ ràng là nhiễm bệnh TCM khi mang thai sẽ gây hậu quả như sẩy thai, chết sơ sinh hoặc dị tật bẩm sinh.

- P.V: Điều trị và phòng tránh bệnh TCM như thế nào, thưa BS?

- BS Lê Tấn Phùng: Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh TCM, do đó chỉ điều trị triệu chứng để giảm sốt, đau nhức do các vết loét gây ra, kết hợp với tăng sức đề kháng. Để giảm nguy cơ nhiễm trùng da và niêm mạc miệng, cần vệ sinh thân thể: cho trẻ súc miệng mỗi ngày, chăm sóc da bằng cách tắm nước ấm, lau rửa nhẹ nhàng, tránh làm vỡ bóng nước hay trầy xước da, thay quần áo sạch hàng ngày. Cho ăn uống đầy đủ dưỡng chất theo nhu cầu, cho trẻ uống nhiều nước như nước sôi để nguội, nước trái cây, nước canh, nước cháo… Lưu ý, trẻ bị bệnh TCM không cần kiêng cữ gió và ánh sáng, không chọc vỡ bóng nước, không đắp lá cây vì sẽ gây nhiễm trùng da. Theo dõi diễn biến các tổn thương da và tình trạng chung của trẻ. Cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế khi có những dấu hiệu bệnh nặng hơn như sốt cao, rối loạn tri giác, co giật, bóng nước có mủ, máu.

Về phòng bệnh, hiện nay chưa có các biện pháp phòng bệnh đặc hiệu cho bệnh TCM, nhưng có thể làm giảm nguy cơ nhiễm bệnh bằng thực hành vệ sinh tốt với các biện pháp thông thường như rửa tay thường xuyên, đặc biệt là sau khi thay tã lót cho trẻ. Những người chăm sóc trẻ bị bệnh TCM có thể giảm nguy cơ bị lây nhiễm nếu tránh tiếp xúc gần gũi với trẻ bị bệnh (hôn, ôm, dùng chung thức ăn, chén bát…).

B.L (Thực hiện)