Sữa bò cho… heo
15:52' 25/09/2004 (GMT+7)

Anh Võ Đình Hồng, thôn Xuân Lạc 1, xã Vĩnh Ngọc luôn bận rộn với đàn bò sữa của mình.

Người dân xã Vĩnh Ngọc (Nha Trang) nuôi bò sữa đã ngót nghét gần 20 năm nay. Những tưởng bằng quãng thời gian đó, người dân cũng như chính quyền đã yên tâm với việc phát triển của đàn bò và đầu ra của nó. Vậy mà ít ai ngờ rằng, người dân ở đây bây giờ không mặn mà gì với việc nuôi bò sữa. Nguyên nhân chính là điệp khúc chuyện đầu ra. Bò sữa ở đây đang… không ra sữa…

° BÒ SỮA MỘT THỜI

Năm 1985, dự án phát triển đàn bò sữa được triển khai thí điểm tại xã Vĩnh Ngọc. Với 17 con bò sữa giống Hà Lan, mô hình này được xem như bước đột phá của Hợp tác xã Nông nghiệp Vĩnh Ngọc thời bấy giờ. Sau 5 năm triển khai dự án, thấy không thu được mấy kết quả, năm 1990, mô hình được chuyển giao cho bà con nông dân. Do phát triển tự phát, không nắm bắt được kỹ thuật chăm sóc nên có không ít gia đình đã khuynh gia bại sản vì bò chết hàng loạt.

Sau phen thất bát đó, người dân xã Vĩnh Ngọc không còn mặn mà gì với việc nuôi bò sữa. Trước thực trạng đó, năm 1995 Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) phối hợp với Sở Khoa học - Công nghệ và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông tiến hành tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn cho bà con nông dân xây dựng chuồng trại và hầm Biogas. Ngoài ra, mỗi hộ nuôi còn được hỗ trợ thêm 700 ngàn đồng tiền thức ăn và thuốc thú y. Nhận được sự quan tâm đó, cộng thêm mua 1 con bò sữa được vay 5 triệu đồng nên phong trào nuôi bò sữa ở đây phát triển rầm rộ trở lại. Toàn xã chỉ có 35 hộ nuôi nhưng đã lên tới 118 con. Xã còn ưu tiên cấp 750m2 đất/con cho các hộ dân trồng cỏ làm thức ăn cho đàn bò. Do người dân đã có kinh nghiệm, cộng với điều kiện thổ nhưỡng cũng như khí hậu ở đây khá phù hợp nên đàn bò phát triển rất tốt. Theo những người chăn nuôi, một ngày đàn bò cho gần 2.000 lít sữa, chất lượng được đánh giá không thua kém so với đàn bò sữa ở các địa phương khác. Với sản lượng sữa thời điểm này, nếu đầu ra ổn định thì cơ hội thoát nghèo không còn là chuyện đáng bàn. Những tưởng việc chăn nuôi sẽ phát triển và ước vọng thoát nghèo sẽ được chắp cánh, cuộc sống sẽ sớm được lột xác thay da. Nhưng chưa kịp mừng, người dân lại phải đối mặt với bao nỗi lo, lo vì đầu tư quá lớn mà đầu ra thì cứ luẩn quẩn, kéo theo là nợ nần ngày một gia tăng.

Ông Thuộc buồn rầu bên con bò sữa đang ngã bệnh.

° ĐÂU LÀ LỐI RA?

Ở Vĩnh Ngọc, ông Trần Văn Thuộc là một trong những người tiên phong trong việc chăn nuôi bò sữa. Ông tâm sự: “Năm 1990, gia đình tui còn nghèo lắm, thấy mô hình bò sữa khá hấp dẫn khi mỗi ngày 1 con có thể cho tới gần 30 lít sữa. Nghĩ rằng với số lượng đó, chắc chắn sẽ giúp gia đình tui thoát nghèo. Khi mô hình bò sữa được hợp tác xã chuyển giao cho người nông dân, gom góp được ít vốn, vay mượn thêm tui tậu được 3 con với giá gần 30 triệu đồng. Được gần 2 năm, khi bò chuẩn bị cho sữa thì đột nhiên cả 3 con ngã lăn ra ốm rồi chết. Không riêng gì tui một phen lao đao khi bỗng chốc trắng tay, đợt đó trong xã có tới 40 con bị chết, nhiều gia đình đến bây giờ vẫn chưa trả hết nợ. Hiện tui có 5 con, nhìn vô ai cũng tưởng mình khá lắm, nhưng càng nhiều lại càng khổ thêm chứ mần chi mô chú.”

Hiện nay, giá mỗi con bò sữa giống 1 năm tuổi từ 9,5 - 10 triệu đồng. Bò sữa 16 tháng tuổi sẽ cho phối giống, sau 9 tháng sẽ cho sữa. Một năm sẽ theo chu kỳ phối giống 1 lần, khi bò mang thai đến tháng thứ 7 sẽ ngừng lấy sữa, cứ chu kỳ ấy thì mỗi năm bò cho sữa 10 tháng. Nếu nuôi tốt, mỗi con sẽ cho 25 - 30 lít sữa/ngày, còn bình quân đạt từ 12 - 15 lít/ngày. Theo người chăn nuôi ở đây, trừ chi phí và công chăm sóc, khi bán sữa may ra cũng chỉ huề vốn. Nếu không may bò ngã bệnh thì khoản chi phí thuốc men không phải là nhỏ. Chính vì thế, khi bò sinh sản, người dân không giữ lại để tiếp tục phát triển mà đem bán mong gỡ gạc được chút ít vốn liếng. Thông thường, tỷ lệ sinh sản của bò cái chỉ chiếm 40%, con đực 60%. Con cái sau 7 - 8 tháng tuổi bán được với giá 6 - 7 triệu đồng, trong lúc con đực phải bán khi sau 7 ngày tuổi với giá từ 250 - 300 ngàn đồng vì không thể nuôi sản xuất hoặc nuôi thịt.

Hiện trong xã còn 22 hộ nuôi 78 con, bình quân một ngày cho sữa từ 500 - 600 lít. Một con bò trong thời kỳ cho sữa một ngày sử dụng hết 35kg cỏ, gần 6kg cám tổng hợp. Giá 1kg cám đã gần 4.000 đồng, trong lúc người dân bán ra chỉ có 3.500 đồng/lít sữa, tiêu thụ tập trung ở TP. Nha Trang. Trên thực tế, giá sữa tươi trên thị trường hiện nay bán được từ 6.500 - 7.000 đồng/lít, cao hơn nhiều so với giá người dân bán ra ban đầu. Bởi từ nhiều năm nay, nơi đây chưa hình thành được một cơ sở chế biến bao tiêu sản phẩm cho người dân, hoặc đầu mối thu mua của các nhà máy, xí nghiệp cần nguyên liệu từ sữa. Mặt khác, tiếng là dự án nhưng mạnh ai người nấy lo nên các cơ sở thu mua tha hồ ép giá. Đầu tư xây dựng một cơ sở chế biến sữa mini, nhằm giải quyết đầu ra luôn là nỗi mong mỏi của người dân nơi đây. 

Chăm sóc bò sữa, công việc thường ngày của ông Thuộc.

Vừa qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở NN-PTNT về việc khôi phục dự án phát triển đàn bò sữa ở xã Vĩnh Ngọc. Trước mắt góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho người nông dân, nếu đủ sản lượng sẽ xây dựng một nhà máy chế biến.

CHÂU AN KHÁNH

Gửi tin này qua E-mail In thông tin Gửi phản hồi
CÁC TIN KHÁC >>
Chuyện học ở vùng cao... (06/09/2004)
Xôn xao Rạn Trào (02/09/2004)
Tôi làm gia sư (28/08/2004)
Xót đắng vì… tôm (25/08/2004)
Về Ngư Thủy nuôi tôm (11/08/2004)
Nỗi đau của những người mẹ (05/08/2004)
Đi tàu chợ (26/07/2004)
Muôn nẻo xe thồ (19/07/2004)
Tôi đi thuê nhà trọ (13/07/2004)
Trong thế giới "Đì zay" (DJ) (22/07/2004)
Thủy Triều lên (11/08/2004)
Nữ vệ sĩ (23/06/2004)
Tôi đi "đánh" bụng (14/06/2004)
Một lần theo đội “SBC” (12/06/2004)
Đánh thức Cam Ranh (05/06/2004)