Không phải ngẫu nhiên mà làng Quảng Đức, xã Cam Hiệp Nam, thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa được mệnh danh là “thung lũng trí thức”. Từ lâu, nơi đây đã hình thành một “làng nghề” đặc biệt, làng của những người làm nghề dạy học. Anh Đỗ Minh Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã Cam Hiệp Nam tự hào cho biết, làng có 1.300 nhân khẩu, nhưng có đến 124 người là giáo viên, bình quân cứ 10 người có một người là thầy, cô giáo. Hiện đa số các xã phường và các trường học ở thị xã Cam Ranh đều có người là giáo viên của làng…
|
|
|
Đến trường, niềm vui của học sinh làng Quảng Đức. |
° Cả nhà cùng là “thầy, cô”:
Thầy Nguyễn Văn Thương, một trong những thầy giáo đầu tiên của làng có 5 người con, thì cả 5 người đều là giáo viên (GV), chưa kể 2 người dâu, rể cũng là GV. Thầy Thương là một nhà giáo mẫu mực. Mùa hè, khi các GV khác nghỉ ngơi thì thầy mở lớp ôn tập, dạy thêm miễn phí cho các em học kém. Những học trò cũ của thầy không thể nào quên những năm tháng khó khăn, người dân trong làng chạy lo cái ăn, cái mặc, chưa ai quan tâm đến việc học cho con em, thầy Thương đạp xe đến từng nhà thuyết phục phụ huynh cho các em đến lớp. Một cô giáo cấp 3, học trò cũ của thầy tâm sự, cô học và thi vào ngành sư phạm cũng chỉ vì mến phục đức độ của thầy, muốn tiếp bước thầy trở thành một GV chân chính.
Gia đình thầy Nguyễn Văn Hải có 7 người con thì cả 7 người cùng là nhà giáo. Thầy Hải cho biết, trọn đời làm GV, thầy không tạo ra của cải, tài sản gì quý giá cho các con, nhưng nếu có cơ hội lựa chọn lần nữa, thầy cũng sẽ chọn nghề giáo. Năm nay đã ngoài 60 tuổi, thầy vẫn dốc sức chăm lo cho việc học của lớp trẻ trong làng. Không còn đứng lớp, thầy đi vận động cho chương trình hỗ trợ học sinh nghèo. Những người con của thầy lớn lên đã lần lượt tự nguyện tiếp tục sự nghiệp của cha dù có khi sự lựa chọn ấy gặp không ít khó khăn.
|
|
Đường vào làng Quảng Đức hôm nay. |
Gia đình thầy Đỗ Hoằng cũng có 6 người làm nghề dạy học. Trong số các con của thầy, chỉ có một người dạy học tại xã, những người còn lại dạy ở Nha Trang, Khánh Sơn. Thầy Hoằng từng là Hiệu trưởng các trường Tiểu học Cam Thành Nam, Cam An Bắc, Cam Hiệp Nam. Tâm sự về nghề, thầy nói, làm GV tuy không giàu về kinh tế nhưng có thể đem phần nào hiểu biết của mình giúp ích cho người, cho đời, ngẫm cho cùng đó là niềm vinh dự rất lớn lao. Các con của thầy theo gương cha mẹ cũng rất yêu nghề. Thầy Hoằng tự hào: “Những giai đoạn khó khăn, ở nhiều nơi xảy ra tình trạng GV bỏ nghề hoặc lao vào kinh doanh, buôn bán, nhưng ở “thung lũng trí thức” này không hề có chuyện đó. Ngược lại, dù vất vả, thiếu thốn, các nhà giáo ở Quảng Đức vẫn giữ vững phong thái người thầy, có tư chất, mô phạm, kiên trì bám trường, bám lớp.
° Điểm sáng khuyến học:
Một trong những nét đẹp ở làng văn hóa Quảng Đức đó là truyền thống khuyến học. Theo gương các thế hệ trước, lớp trẻ ở làng ngày nay rất ham học. Thầy Trịnh Quốc Nha, Hiệu trưởng trường THCS Cam Hiệp Nam cho biết, nhờ làm tốt công tác khuyến học nên tỷ lệ học sinh ra lớp ở xã nói chung, Quảng Đức nói riêng rất cao. Cũng theo thầy Nha, Cam Hiệp Nam hiện đang là đơn vị lá cờ đầu của Cam Ranh về công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học (PCGDTH), PCGDTH đúng độ tuổi và phổ cập THCS. Trung tâm Học tập cộng đồng của xã hoạt động hiệu quả, đang được đề nghị UBND tỉnh tặng bằng khen. “Có được kết quả trên, một phần không nhỏ là nhờ những đóng góp của làng Quảng Đức, mà đặc biệt là phân hội khuyến học Lễ Môn”, thầy Nha nói. Được biết, thời gian qua, những hoạt động hỗ trợ cho học sinh giỏi ở làng Quảng Đức rất mạnh. Hiện làng có 2 quỹ khuyến học: quỹ khuyến học Lễ Môn và quỹ khuyến học của họ Lê Đình. Hình thành từ đóng góp của những người trong họ, quỹ của làng Lễ Môn được sử dụng thưởng cho các em là con cháu của người có gốc làng học tập xuất sắc. Ra đời năm 2001, đến nay quỹ đã thưởng gần 100 suất cho các em học sinh giỏi và các em thi đậu đại học, cấp 3.
|
|
Tổ khuyến học làng Lễ Môn trao thưởng cho học sinh giỏi năm học 2003-2004. |
Thầy Trần Văn Đặng, một trong những người có uy tín ở làng cho biết, làng đang có chương trình bảo trợ cho học sinh nghèo. Hiện trong làng có 6 em được 6 nhà bảo trợ nhận chu cấp tiền mua sách vở, đóng học phí, chi phí thuốc men khi đau ốm, áo quần… Các nhà bảo trợ này đều là người làng. Cũng theo thầy Đặng, nhờ chương trình này mà nhiều em tưởng như phải bỏ học vẫn được đến trường.
° Nét đẹp làng nghề:
Đến Quảng Đức hôm nay có thể nhận thấy cảnh quan môi trường của làng rất sạch, đẹp và nhiều cây xanh. Những nhà giáo của làng không chỉ chăm lo cho sự nghiệp trồng người mà còn có ý thức bảo vệ môi trường. Đi khắp các đường trong làng hầu như không thấy rác xả ra đường như những con đường làng quê khác. Phụ nữ Quảng Đức đi chợ vẫn mang theo những chiếc làn nhựa để đựng thực phẩm, họ không dùng bao ni lon vì không muốn môi trường bị ô nhiễm. Các em nhỏ ăn kẹo xong bỏ rác vào túi áo mang về nhà chứ không vứt ra đường vì “ngoài đường không có ai dọn thường xuyên như ở nhà”. Người đi ngoài đường thấy rác nilon nhặt ngay cho vào giỏ rác. Hàng năm, vào ngày mùng 4 Tết, thanh thiếu niên trong làng tổ chức đi lượm rác trên đoạn đường sắt chạy qua xã.
|
|
Học sinh trường Tiểu học Cam Hiệp Nam giờ tan trường. |
Được biết, ngoài chương trình vệ sinh môi trường, làng còn có chương trình trồng rừng. Một số hộ gia đình tham gia chương trình nhận đất trồng rừng nhưng không có nhân công được thanh niên trong làng hỗ trợ ngày công. Hiện làng có gần 20 ha rừng trồng theo phương thức này. Những cố gắng trong việc bảo vệ môi trường và trồng rừng đã mang lại hiệu quả tích cực cho làng. Theo một số người dân, trước đây cứ vào tháng 6, 7 âm lịch, hầu hết các giếng trong làng đều cạn, người dân phải đi lấy nước từ các làng khác xa hơn cây số, nhưng những năm gần đây, nước quanh năm đủ dùng, không còn phải đi lấy nước ở xa như trước…
HẢI YẾN |