Kỳ thi tuyển sinh đại học (ĐH) vừa qua, Khánh Hòa có khá nhiều thí sinh đạt điểm cao, trong đó tập trung nhiều ở trường Trung học Phổ thông (THPT) chuyên Lê Quý Đôn (LQĐ). Tuy chưa có số liệu thống kê chính thức vì hiện nay các trường đang tiếp tục gửi giấy báo điểm về cho thí sinh, nhưng với sự phối hợp của Sở Giáo dục - Đào tạo và Ban Giám hiệu trường LQĐ, chúng tôi đã có trong tay danh sách những thí sinh đạt điểm cao nhất (28 điểm trở lêân, chưa tính điểm ưu tiên). Chúng tôi xin giới thiệu 4 trong số hàng chục gương mặt tiêu biểu đó.

° Cậu bé 2,4 ký:

Trong ngôi nhà nhỏ ở đường Nguyễn Biểu B (Nha Trang), khi chúng tôi đến, Nguyễn Cảnh Toàn (học sinh lớp 12 chuyên Lý trường THPT chuyên LQĐ) đang chăm chú với bộ hồ sơ chuẩn bị nhập học ở trường ĐH Bách khoa TP. Hồ Chí Minh (TP.HCM), khoa Điện - Điện tử. Toàn cho biết, trường đã gửi giấy báo nhập học ngày 9-9 tới. Với 29,5 điểm (Toán 10, Lý 10, Hóa 9,5), cộng thêm 2 điểm thưởng học sinh giỏi (HSG) và tốt nghiệp THPT loại giỏi, Toàn đã đủ tiêu chuẩn để vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường. Bên cạnh thành tích cao trong kỳ thi ĐH, Toàn còn có một “kho” thành tích rất đáng tự hào, đó là: 12 năm liền đạt HSG, Huy chương (HC) Bạc cuộc thi Olympic Vật lý 30-4 tại TP.HCM năm lớp 10, giải khuyến khích HSG toàn quốc môn Vật lý năm lớp 12. Đặc biệt, Toàn có niềm say mê kỳ lạ đối với môn cờ vua. Và thành tích của cậu đối với môn thể thao trí tuệ này cũng thật đáng nể: HC Đồng cấp tỉnh và xếp thứ 4 giải cờ vua trẻ toàn quốc năm lớp 3, HC Vàng cấp tỉnh năm lớp 4, lớp 5, HC Bạc cấp tỉnh năm lớp 11. Toàn giải thích, cậu yêu môn cờ vua vì môn này buộc nguời chơi phải luôn luôn động não, đồng thời phải có tính kiên trì vì một ván cờ có khi kéo dài 4, 5 tiếng đồng hồ. Theo Toàn, những đức tính này rất có ích cho việc học tập cũng như trong cuộc sống. Toàn kể, có những ván cờ cậu đánh say đến mức không biết xung quanh mọi người đang làm gì. Nhớ hồi học lớp 6, một lần Toàn đánh cờ với một anh học lớp 9, đánh xong đầu cậu nóng phừng phừng và cậu… bật khóc vì quá căng thẳng. Tuy khó khăn như vậy nhưng Toàn không nản, ngược lại dường như cậu càng yêu môn thể thao này hơn.

Nói về thành tích học tập của mình, Toàn khẳng định phần lớn thành công của cậu là nhờ ba má. Suốt những năm học cấp 1, cấp 2, ba má cậu luôn thay phiên nhau kèm cặp đứa con trai duy nhất, rèn cho con tính tự giác, độc lập suy nghĩ trong học tập. Đối với Toàn, tự học ở nhà là quan trọng, nhất là với những bài tập khó, “bởi một khi mình đã nghĩ nhiều mà vẫn không giải được thì chỉ cần sau đó có người giảng, mình sẽ nhớ bài đó rất lâu”, Toàn khẳng định. Má Toàn thì kể, hồi bà sinh Toàn, cuộc sống rất khó khăn, cả hai mẹ con cùng suy dinh dưỡng, Toàn sinh ra chỉ nặng có… 2,4 ký. Má Toàn nuôi gà ròng rã bao năm trời để nuôi Toàn ăn học. Toàn nói vui: “Em được như ngày hôm nay cũng nhờ… gà”.

Trong hành trang nhập học của Toàn, tôi thấy có cả 2 cuốn nhật ký Mãi mãi tuổi hai mươi của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và Nhật ký Đặng Thùy Trâm. Toàn cho biết, cả gia đình cậu đã cùng đọc hai cuốn nhật ký này. “Em nghĩ thời đó, cuộc sống gian khổ, cái chết luôn cận kề mà các thanh niên vẫn sống đẹp như vậy thì không có lý do gì tuổi trẻ hôm nay, trong những điều kiện thuận lợi hơn lại không nỗ lực phấn đấu, rèn luyện bản thân để sống cho có ích”, Toàn tâm sự.

° Cô bé mê làm… dược sĩ:

Đó là Đào Thị Thanh Hà, học sinh lớp 12 chuyên Toán trường THPT chuyên LQĐ. Hà có khuôn mặt rất xinh xắn với hai má lúm đồng tiền và cặp kính cận trông rất… mọt sách. Kỳ thi tuyển sinh ĐH vừa qua, Hà đã đậu cả hai trường với số điểm rất cao: trường ĐH Khoa học Tự nhiên 29,5 điểm (Toán 10, Hóa 10, Lý 9,5), trường ĐH Y Dược TP.HCM 29 điểm (Toán 10, Hóa 10, Sinh 9). Nếu tính cả 2 điểm thưởng vì thành tích HSG và tốt nghiệp THPT loại giỏi, điểm số của Hà là 31,5 và 31 điểm ở 2 khối thi. Bên cạnh thành tích trong kỳ thi ĐH, trong hành trang của mình, Thanh Hà còn có một loạt danh hiệu đáng tự hào: 12 năm liền đạt HSG, giải ba HSG quốc gia năm lớp 5, giải ba HSG Toán cấp tỉnh năm lớp 9 và giải ba HSG Hóa cấp tỉnh năm lớp 12. Hà tâm sự, tuy đậu cả 2 trường ĐH, nhưng với mơ ước trở thành dược sĩ, Hà đã quyết định chọn trường ĐH Y Dược và ngày 30-8 này cô sẽ có mặt ở trường để nhập học.

Để có được kết quả học tập như trên, Thanh Hà có một thuận lợi là gia đình rất quan tâm, luôn tạo những điều kiện tốt nhất cho con ăn học. Bản thân Hà cũng có phương pháp học tập đúng, đó là nắm chắc bài giảng của thầy, làm nhiều bài tập, chịu khó tìm tòi trong các sách tham khảo để làm thêm. Hiện nay, Hà đang lên kế hoạch cho những ngày sắp tới của mình, đó là học thật giỏi để có thể học cao hơn nữa, bởi theo Hà “Dược là một ngành khoa học liên quan đến sức khỏe con người, nếu mình không học cho giỏi thì sẽ không thể làm việc tốt được”.

° Cô học trò mê… sách

Hôm đi tìm danh sách các thí sinh có điểm thi vào các trường ĐH đạt cao để lấy tư liệu viết bài, chúng tôi được cô Mai - phụ trách thư viện trường THPT chuyên LQĐ - đưa xem danh sách các em HS của trường, và trong danh sách ấy, chúng tôi để ý cô luôn nhắc đến cái tên Nguyễn Thị Bảo Châu với một tình cảm rất quý mến. Giải thích về điều ấy, cô cho biết: “Mình nhớ cô bé này không chỉ vóc dáng nhỏ bé như HS cấp 2, mà vì giờ ra chơi nào cũng thấy em trong thư viện, luôn năn nỉ mượn 2 quyển sách dù quy định của nhà trường chỉ được mượn 1. Nghe đâu nhà nghèo nhưng học thì giỏi lắm”. Theo lời chỉ dẫn của cô giáo Mai, chúng tôi tìm đến gia đình Bảo Châu - cô bé vừa đậu vào trường ĐH Bách Khoa TP.HCM khoa Hóa - Thực phẩm với số điểm 28,5 (Toán 9, Lý 10, Hóa 9,5, nếu cộng thêm 2 điểm thưởng vì đạt thành tích HSG thì tổng điểm cô bé sẽ là 30,5) - ở thôn Lạc Bình, xã Ninh Thọ, huyện Ninh Hòa. Lúc tôi đến, cô bé đang phụ mẹ cắt rau trước nhà. Đôi mắt như biết nói và nụ cười luôn ở trên môi là những ấn tượng đầu tiên của chúng tôi về cô HS này. Sinh ra trong một gia đình thuần nông, nhưng do sức khỏe kém nên tất cả những việc nặng nhọc đều do bố mẹ và anh chị gánh vác, cô bé được gia đình đặc cách mỗi việc… học và học. “Chỉ khi nào rảnh thì mẹ mới cho em phụ làm những công việc lặt vặt như cắt rau, nấu cơm…” - mở đầu câu chuyện, cô bé cho chúng tôi biết về công việc thường ngày của mình và theo Châu, nguyên nhân giúp em học giỏi là do “Thấy bố mẹ làm việc cực khổ để nuôi mình ăn học nên em nghĩ chỉ có học thật giỏi thì mới đáp đền công ơn ấy. Với lại em cũng đã xác định nhà mình thuộc diện nghèo, sức khỏe không được tốt, chỉ có học thì em mới tạo dựng được con đường tương lai cho mình”. Chúng tôi khá bất ngờ trước câu trả lời “rất người lớn” của cô bé. Và để đạt được những gì mình đã đặt ra, cô bé (thường được bạn bè gọi bằng cái tên thân mật “Trâu ơi ta bảo trâu này” - đọc trại giữa chữ “ch” với chữ “tr”) đã đề ra cho mình một phương pháp học là: phải học thuộc và nắm bắt các kiến thức thầy cô dạy trên lớp, về nhà đọc thêm sách tham khảo. Với phương pháp học như thế nên 12 năm liền Châu luôn giữ vững danh hiệu HSG. Năm học lớp 9, cô HS huyện lỵ, trường PHCS Nguyễn Tri Phương (Ninh Hòa) Nguyễn Thị Ngọc Châu đã vượt qua nhiều bạn khác để đạt danh hiệu thủ khoa cấp tỉnh trong kỳ thi tốt nghiệp năm ấy với số điểm 39/40, và đoạt luôn giải ba HSG cấp tỉnh môn Lý (năm ấy không có giải nhất, nhì); năm học lớp 12 cô giành thêm một giải nhì HS giỏi cấp tỉnh cũng thuộc bộ môn này. Còn môn giải trí Châu thích nhất là xem sách và đọc truyện tranh. Vì theo Châu “Sách là kho tàng kiến thức vô giá, nên phải tranh thủ đọc mọi lúc, mọi nơi. Còn truyện tranh thì giúp cho mình bớt căng thẳng sau những giờ học”

Trước khi đưa tôi ra cổng, mẹ cô bé - bà Trần Thị Sương - cho chúng tôi biết: “Cháu nó đậu ĐH gia đình mừng và hãnh diện lắm. Nhưng cũng lo lắm cô à. Lo vì không biết có đủ điều kiện để nuôi con ăn học đến nơi đến chốn. Tiền học phí của cháu năm nay gia đình phải vay từ quỹ hỗ trợ người nghèo của xã. Thu nhập chính của gia đình phụ thuộc vào mấy sào ruộng, mỗi vụ tính ra cũng chỉ lãi khoảng 1 tấn lúa tương đương 2 triệu đồng, trong khi gia đình có tới 6 miệng ăn. Hồi cháu học phổ thông, vợ chồng tôi chèo chống được, chứ lên ĐH thì…” - Bà bỏ lửng câu nói và không kịp giấu những giọt nước mắt chứa trong đó niềm hạnh phúc và cả nỗi trăn trở, lo toan của người mẹ. Còn Châu thì “Em sẽ cố gắng học giỏi để được nhận học bổng và ráng kiếm việc làm thêm để bớt đi gánh nặng cho gia đình”.

° Kéo … cận

Đó là biệt hiệu mà các bạn trong lớp đặt cho cô bé Trương Quỳnh Giao, HS lớp 12 chuyên Hóa trường THPT chuyên LQĐ - vừa đậu 2 trường ĐH với số điểm khá cao: ĐH Bách khoa: 29,5 (Toán: 10, Lý: 10, Hóa: 9,5) và ĐH Y Dược TP.HCM: 28,5 (Toán: 10, Hóa: 10, Sinh: 8.5). Giao có khuôn mặt trái xoan, nước da trắng và nhất là đôi má lúc nào cũng ửng hồng. Hôm chúng tôi đến, cô bé đang sắp xếp lại sách vở và tổng… vệ sinh bàn học của mình chuẩn bị “chuyển giao” lại cho cô em đang học lớp 8. Phòng học của Giao ngoài sách, vở và vài dĩa nhạc, hầu như không có gì khác. Mẹ Giao - chị Nguyễn Thị Mai Lan - cho biết: “Tiền học bổng lãnh được bao nhiêu cháu đều dùng để mua sách nên vào phòng thấy sách nhiều là thế. Học chăm và giỏi nhưng bản tính lại hơi nhút nhát, nhất là ít khi chịu nói về mình”. Quả đúng như thế, bởi những thông tin chúng tôi có được về cô bé đều nhờ mẹ nói hộ. Còn cô bé thì “Em cũng bình thường thôi mà. Có nhiều bạn còn giỏi hơn nhiều”. Không có bề dày thành tích về học tập như các bạn, đích đến của cô bé là phải vào ĐH nên dù học lớp chuyên Hóa nhưng cô bé giỏi đều tất cả các môn và là HSG 12 năm liền. Ước mơ trở thành sinh viên trường ĐH Y Dược được cô bé ấp ủ từ thời đi học giờ đã thành hiện thực. “Cuối tháng 8, em sẽ vào TP.HCM để nhập học. Em chưa có kế hoạch gì cho tương lai, chỉ biết trước mắt là sẽ phải cố gắng học thật giỏi để không phụ lòng mong đợi của bố mẹ” - cô bé nói.

Chia tay với các em, chúng tôi cầu mong những ngôi sao nhỏ ấy sẽ đạt được những gì mà mình mơ ước. Hy vọng rằng, niềm đam mê học tập được nuôi dưỡng trong suốt những năm qua sẽ được các em tiếp tục giữ vững và phát huy hơn nữa trong môi trường mới, với những cam go và thử thách mới - môi trường ĐH.

YẾN LY