Khi mọi mái ấm gia đình đang rục rịch chuẩn bị Tết, thì tại công trường thủy điện Ea Krông Rou (xã Ninh Tây - Ninh Hòa) không khí làm việc vẫn hết sức sôi động. Hạnh phúc trong năm mới đến với những người làm thủy điện được đo bằng hiệu quả và chất lượng công trình. Đến nơi này, tôi mới hiểu được các anh - những người “lính” công trình thủy điện có đặc thù công việc không giống như nhiều công trình xây dựng khác. Bởi lẽ, nơi các anh đến chỉ là rừng xanh sâu thẳm để rồi một ngày… đưa ánh điện sáng muôn nơi.

° Về với “dòng nước lớn”

Phương tiện cơ giới của Công ty Xây dựng thủy lợi 26 tham gia chặn dòng.

10 giờ đêm, tôi cùng một số thành viên của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển điện miền Trung (gọi tắt là ĐMT) - đơn vị chủ đầu tư công trình thủy điện Ea Krông Rou - khởi hành từ TP. Nha Trang đến công trường. Chỉ còn vài giờ đồng hồ nữa, công trình thủy điện Ea Krông Rou sẽ chính thức ngăn sông, chặn dòng để xây dựng đập chính, trữ nước chờ ngày phát điện. Theo đồng bào dân tộc Ê-đê: Ea Krông Rou nghĩa là dòng nước lớn. Chính nhờ vào lợi thế này, công trình thủy điện đầu tiên tại Khánh Hòa đã được xây dựng tại đây…

Xe chúng tôi chạy chậm dần trên Quốc lộ 26 rồi rẽ từ cầu Dục Mỹ về hướng Ea Krông Rou. Do mưa lũ nhiều, con đường đến Ban quản lý (BQL) công trường có nhiều đoạn gập ghềnh làm xe đi rất chậm. Trong màn đêm yên tĩnh, ánh đèn ô tô xé làn sương mỏng để tiến lên. Hai bên đường, những ngôi nhà sàn của đồng bào dân tộc thiểu số xã Ninh Tây vẫn còn thắp đèn nê-on sáng choang. Ánh đèn mạnh mẽ vượt ra khỏi những vách nứa như thách thức với màn đêm. Đường mỗi lúc một vắng, chiếc Ford 2 cầu cứ lững thững tiến về phía BQL công trình thủy điện. Những ngôi nhà đã dần dần lùi xa nhường chỗ cho lớp lớp ruộng mía xanh ngắt nối đuôi nhau đến tận chân núi. Mỗi khi xe trồi lên hoặc thụp xuống, từ trong buồng xe tối om om, tôi lại nhận thấy ẩn hiện nơi lưng chừng núi những ánh sáng trong vắt như mảnh trăng non. Anh Phạm Văn Dũng - Phó Giám đốc Công ty ĐMT giải thích: Nơi ấy là khu vực thi công khoan hầm qua núi để đặt đường ống dẫn nước từ lòng hồ về khu nhà máy điện. Đang thời kỳ cao điểm, tất cả các đơn vị thi công đều tập trung làm cả ngày lẫn đêm để công trình có thể hoàn thành đúng thời gian… Con đường gồ ghề, đầy bụi từ Quốc lộ 26 vào đến BQL chỉ có 12km nhưng đi ô tô cũng mất gần 25 phút. Chúng tôi đặt chân đến BQL đã gần 12 giờ đêm. Những khu nhà của BQL đã chìm sâu trong giấc ngủ. Mặc dù đã khuya, các anh em trong đơn vị vẫn không nghỉ mà tiếp tục hành trình thêm 20km nữa. Các anh muốn đến khu vực ngày mai chặn dòng sớm hơn để kiểm tra lần cuối các phương tiện, trang thiết bị phục vụ cho công đoạn quyết định lịch trình phát điện.

° Gian nan và trách nhiệm

Thi công khu vực đặt đường ống áp lực dẫn nước về nhà máy điện.

… So với những lần trước tôi đến, hôm nay, cơ sở hạ tầng phục vụ cho công trình đã được cải thiện khá nhiều. Chỉ mới cách đây vài tháng, đường điện cao thế đã được kéo lên tận lòng hồ nhằm cấp điện phục vụ các đơn vị thi công công trình. Từ dưới chân núi, đường dây điện cao thế được thiết kế chạy song song với đường ống dẫn nước (trong tương lai), thẳng đứng lên cao độ ngất ngưởng hơn 500m rồi mất hút vào giữa đại ngàn - nơi đó đang có những đơn vị rất cần nguồn điện thi công công trình. Để xây dựng đường điện này không dễ, bởi đây là khu vực có khá nhiều đoạn dốc cao bắt buộc đơn vị thi công đường điện phải “hò dzô ta” để đưa từng đoạn trụ bê tông lên núi rồi nối lại. Sau khi công trình Ea Krông Rou hoàn thành, đường điện này sẽ làm nhiệm vụ truyền tải cấp điện áp 35kV từ nhà máy về trạm biến áp 110/35/22kV Ninh Hòa để hòa vào dòng điện 500kV…

Chúng tôi vượt qua những đường đèo quanh co hơn 20km mới đến được khu vực chặn dòng. Tuy trời chưa sáng hẳn, xung quanh khu rừng già vẫn còn những làn sương mù đặc quánh nhưng các đơn vị thi công đã ra công trường từ lúc nào. Không khí ồn ào, náo nhiệt của công trường như muốn đánh tan đi những làn sương giá lạnh cuối mùa đông. 4 phía núi cao cheo leo của công trường, tôi thấy rất đông những đơn vị thi công. Ở nơi sắp chặn dòng, Công ty Xây dựng thủy lợi 26 hầu như túc trực 24/24 để nắm tình hình dòng nước và thực hiện công tác chuẩn bị. Khuôn mặt đầy kiên quyết, ông Võ Đức Diềm - Chỉ huy trưởng công trình đập chính cho biết: “Giữa năm 2005, chúng tôi đã thi công hoàn tất cống dẫn dòng để phục vụ việc xây dựng đập chính. Khi chặn dòng xong là lúc chúng tôi phải tập trung để hoàn thành các công đoạn cho đập chính như: làm sạch lòng suối đến lớp đá gốc, đổ bê tông phản áp và đắp đất đập dâng. Tết năm nay, đơn vị vẫn phải thi công công trình để hoàn thành đúng tiến độ và tránh được hiện tượng mưa tiểu mãn hoặc lũ lụt vào cuối năm…”. Tâm tư những người công nhân thủy lợi: chuyện đắp đập, chặn dòng đã rất đỗi bình thường. Song, khi đắp đập thủy điện, đòi hỏi đơn vị thi công phải có trách nhiệm hơn bao giờ hết. Bởi công đoạn này quyết định lưu lượng nước cho nhà máy phát điện đúng thời gian. Nếu không khẩn trương, mưa tiểu mãn hoặc lũ về đồng nghĩa với việc làm lại từ đầu… Cũng từ mức độ quan trọng của việc chặn dòng, có thể nói từ bây giờ, công trình thủy điện Ea Krông Rou đã ở thế “ngồi trên lưng cọp”, chỉ có khẩn trương đốc thúc công việc chứ không thể dừng lại hoặc nhởn nhơ được nữa… Với cường độ đắp đập khoảng 80.000m3 đất đá/tháng anh em trong Công ty Xây dựng thủy lợi 26 phải có trách nhiệm và tinh thần đoàn kết cao hơn lúc nào hết.

Cắt ngang những mỏm núi theo hướng chỉ của ông Diềm, tôi hình dung rồi nơi đây sẽ có một hồ nước mênh mông với diện tích mặt nước hơn 74km2, chỗ chúng tôi đứng bây giờ sẽ là đáy hồ mai sau… Tất cả các đơn vị thi công trên công trường ngoài việc cố gắng xây dựng một công trình đảm bảo chất lượng còn phải rút ngắn hơn nữa tiến độ đã bị chậm qua gần 2 tháng mùa mưa… Tại một nhánh rẽ khác của con đường lên lòng hồ, tôi có dịp chứng kiến tận mắt đường hầm của công trình do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng công trình ngầm Việt Nam thi công. Chiều dài đường hầm 1.636m (chạy từ phía lòng hồ đến tháp điều áp) đã được đơn vị thi công hoàn thành 50% tiến độ. Do đường hầm có tiết diện nhỏ (4,4m2) nên đơn vị thi công phải triển khai thêm một đường hầm phụ dài 167m xuyên ngang, giúp các phương tiện vận tải thủ công có thể ra vào dễ dàng. Ông Đỗ Văn Đương - Chỉ huy trưởng công trình rất tự tin: “Hạng mục đường hầm đảm bảo tiến độ nhất trong các hạng mục. Để phù hợp với đường hầm nhỏ, chúng tôi đã vận dụng linh hoạt tất cả các kỹ thuật để vừa đảm bảo về kinh tế, vừa đẩy nhanh tiến độ thi công. Chúng tôi đang quyết tâm phấn đấu mỗi tháng đào được 90 - 100m đường hầm và thông hầm vào giữa tháng 5 tới…”

° Vì dòng điện ngày mai

Các phương tiện cơ giới của Công ty Xây dựng thủy lợi 26 đã sẵn sàng để chặn dòng.

Không đầy 1 năm nữa, tổ máy số 1 sẽ phát điện. Những người mà tôi được tiếp xúc, được trao đổi đều rất quyết tâm: “Chúng tôi không chỉ hoàn thành cho 1 tổ máy mà sẽ cố gắng để sớm hoạt động cả 2 tổ máy phát điện..." Khi nhà máy đi vào hoạt động, ngoài việc phát điện, nguồn nước Ea Krông Rou sẽ phát huy tối đa hiệu quả trong việc phối hợp tưới tiêu cho hơn 3.000 ha đất nông nghiệp các xã lân cận. Tôi được biết, không lâu nữa, Khánh Hòa sẽ đầu tư hơn 100 tỷ đồng để xây dựng hệ thống thủy lợi sau công trình thủy điện. Đây là tin vui lớn cho người nông dân Ninh Hòa…

Cơ ngơi hôm nay của những đơn vị thi công đã tốt hơn nhiều, nhưng các anh không dừng lại ở đó. Hạnh phúc thật sự của các anh là tiếp tục khám phá, xây dựng thêm những công trình thủy điện mới. Những câu hát của nhạc sĩ Phó Đức Phương được ngân lên trên công trường: “… Trong đêm dài rừng núi, ta gieo mầm những vầng trăng. Trong nỗi buồn hoang vắng, ta khơi dậy niềm vui… Đi đi lên đường và nhìn phía trước. Sau lưng chúng ta màn đêm rực sáng, sau lưng chúng ta là những thành phố” (Bài hát: Sau lưng chúng ta là những thành phố). Nghe bài hát này, chúng tôi càng cảm nhận được sự yêu đời, yêu cái nghiệp làm “lính thủy điện” của các anh. Dẫu xuân này, các anh lại xa nhà, nhưng ở một nơi giữa đại ngàn bao la, không khí mùa xuân đã sôi động - Mùa xuân và hạnh phúc của những người lính thủy điện Ea Krông Rou là được tiếp tục “gieo mầm những vầng trăng”.

LÊ HOÀNG TRIỀU