 |
| Máy tạo cỡ than hoạt tính được hầm từ gáo dừa. |
Lẽ thường, khi bàn chuyện làm ăn, người ta thường hướng đến những sản phẩm thực sự có giá trị và đang được người tiêu dùng chú ý. Còn ông lại đi nhặt nhạnh rác dừa để cho ra đời doanh nghiệp (DN) chế biến than hoạt tính và sợi chỉ dừa. Ngày trước, vỏ dừa, gáo dừa chỉ đợi xe rác hốt đi hoặc vứt bừa bãi ở đâu đó thì bây giờ, mọi người đều thu gom lại để bán cho ông. “Giải quyết nguồn rác này sẽ góp phần làm sạch hơn môi trường xung quanh” - nghĩ đơn giản vậy, nhưng khi làm, ông đã phải đầu tư hơn 1 tỷ đồng để xây dựng cơ sở sản xuất.
° Ý TƯỞNG GOM RÁC DỪA
Vạn Ninh. Sau những cơn mưa đầu mùa, cây cối xanh tươi mơn mởn. Những hàng dừa sừng sững đầy sức sống, chạy dài tít tắp ở các khu vực ven biển. Nhìn những tàu dừa xanh mượt mà, khe khẽ đung đưa theo gió, ông Lý Hiệp Bông - Giám đốc Công ty TNHH Hiệp Bông không nén nổi niềm vui. Vừa vá chiếc vợt bắt tôm, ông vừa đảo mắt qua những rặng dừa với hy vọng: những cây dừa sẽ ra hoa, kết trái nhiều hơn để có thể đáp ứng nhu cầu hoạt động của Công ty. Ông tâm sự: “Mấy tháng trước, thời tiết khô hanh, cây dừa không lên nổi. Bây giờ, dừa mà ra quả thì còn phải chờ một thời gian lâu nữa mới có thể thu gom được nguyên liệu cho sản xuất”.
… Chứng kiến nỗi lo tìm nguồn nguyên liệu sản xuất và dáng vẻ ưu tư của ông, tôi nhận ra: Giám đốc Bông cũng bình dân và trăn trở như một lão nông tri điền khi chuẩn bị bắt tay vào vụ sản xuất. Hàng ngày, ông đến khu vực sản xuất kiểm tra nguyên liệu, sắp xếp công việc cho công nhân, sau đó lại chăm sóc mấy đìa tôm của gia đình. Được biết, ngày xưa ông từng là thợ máy “có tiếng”. Bây giờ, mọi lĩnh vực về cơ khí, máy móc trong Công ty ông đều có thể sửa chữa. Hỏi chuyện làm DN, ông trầm tư: “Làm cái nghề chế biến rác dừa nhiều trăn trở lắm! Nghề này có từ thời bao cấp. Khi đó, ngành công nghiệp tỉnh có thực hiện thí điểm; thấy vậy, tôi cũng mò mẫm làm theo. Trước năm 1980, tôi cùng gia đình xe những sợi chỉ dừa thành dây để bán nhưng chỉ làm thủ công chứ không như bây giờ”. Sản xuất một thời gian, gia đình ông phải nghỉ vì không có điều kiện phát triển. Đến năm 2004, có dịp sang Trung Quốc thấy sản phẩm than hoạt tính và sợi chỉ dừa tiêu thụ mạnh nên ông mạnh dạn đầu tư hoạt động với mô hình Công ty TNHH. Ông tâm sự: “Ở miền Nam, người ta tận dụng hết các vỏ dừa mà không bỏ một thứ gì. Còn ở đây, cũng nhiều dừa nhưng ít được chú ý, vỏ dừa vứt bỏ vừa mất vệ sinh vừa lãng phí. Chính vì vậy, tôi quyết định gói ghém đầu tư mua thiết bị, máy móc về xử lý loại rác này, nhằm tạo việc làm cho người lao động (NLĐ) và giữ vệ sinh môi trường”.
 |
| Sợi chỉ dừa thành phẩm sau khi được máy tước vỏ. |
Ban đầu, Công ty chỉ thuê người thu gom vỏ dừa, gáo dừa từ các khu vườn trong huyện. Về sau, biết DN Hiệp Bông tiêu thụ vỏ dừa nên người dân các nơi cũng gom lại thành cụm để bán. Bây giờ, địa bàn thu mua rác dừa của Công ty đã mở rộng ra nhiều địa phương, đến tận Bình Định, Đắc Lắc…
° GIẢI QUYẾT LAO ĐỘNG THỦ CÔNG
… Nằm trên một triền đồi (thôn Tân Đức, xã Vạn Hưng, Vạn Ninh) với hơn 5.000m2, Công ty TNHH Hiệp Bông chỉ mới đi vào hoạt động hơn 2 năm. Lĩnh vực hoạt động của Công ty là thu gom vỏ dừa, gáo dừa để chế biến sản phẩm than hoạt tính và sợi chỉ dừa. Một lĩnh vực không mấy người quan tâm nhưng lại được nhiều thương gia Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore… chú ý. Nhờ được đầu tư quy mô và quy trình sản xuất phần lớn bằng máy móc nên sản phẩm của Công ty nhận được nhiều đơn đặt hàng trong và ngoài nước. Có nhiều đơn đặt hàng đồng nghĩa với việc nhiều lao động tại địa phương có thêm cơ hội tìm kiếm việc làm. Đưa tôi tham quan khu vực sản xuất, ông Bông giới thiệu từng công đoạn, từng khu vực tạo sản phẩm; trong đó, có máy tuốt xơ dừa, máy nén và đóng kiện sợi chỉ dừa, các lò hầm than hoạt tính. Hệ thống nào cũng có mức đầu tư hàng trăm triệu đồng. Chính vì thế, sản phẩm làm ra được tiêu thụ hết. Ngoài những sợi chỉ dừa và than hoạt tính có giá trị xuất khẩu, các loại than cám và bụi (mụn) vỏ dừa đang được Công ty chào hàng như một loại sản phẩm mới. Ông Bông cho biết: Than cám có thể làm than tổ ong hoặc để lọc nước cho các hồ nuôi tôm…; mụn dừa có thể trộn thêm một số dưỡng chất để bón cho cây cảnh…
Bên những đụn sợi chỉ dừa vàng óng vừa được tước ra, anh Trần Văn Anh (thôn Quảng Phước - Vạn Lương) ôm từng vốc cho vào máy ép hơi để đóng thành kiện. Anh cho biết: “Mỗi kiện sợi chỉ dừa được đóng có trọng lượng 100kg. Việc ép kiện được máy thực hiện, NLĐ chỉ thao tác chuyển sợi vào và tháo kiện hàng mỗi khi ép xong. Ngày làm ở đây, tối về tôi còn đi học thêm. Những lúc gia đình khó khăn, Công ty đều tạo điều kiện cho tạm ứng trước. Giám đốc Bông cũng luôn động viên như chúng tôi sắp xếp thời gian để học thêm; dù nghề này không yêu cầu về kỹ thuật…”. Hơn 20 lao động trong Công ty đều được tạo điều kiện để làm việc một cách hiệu quả. Ông chủ không câu nệ về thời gian mà cốt yếu là hiệu quả công việc.
 |
|
Loại than cám (từ than hoạt tính) cũng có thể làm than tổ ong tiêu thụ nội địa. |
°… VÀ NHỮNG TRĂN TRỞ
Anh Huỳnh Phương Nam (con rể ông Bông) tâm sự: “Thấy NLĐ còn nhiều khó khăn, Công ty cũng lo lắm, nhưng điều kiện có hạn nên cũng chỉ tạo được mức thu nhập trong chừng mực. Tuy nhiên, Công ty cũng đã cố gắng giúp NLĐ những lúc khó khăn nhất”. Do đặc thù tước sợi chỉ dừa và xay than hoạt tính đều có máy móc làm thay nên NLĐ không cần có kỹ thuật hoặc tay nghề như những lĩnh vực khác. Đây là một lợi thế để Công ty dễ dàng tuyển dụng lao động. Tuy nhiên, hiện nay do điều kiện Công ty còn hạn chế, nguyên liệu tập trung còn khó khăn, vốn đầu tư eo hẹp nên chưa thể mở rộng sản xuất. Lúc mới bước vào hoạt động theo mô hình Công ty TNHH, ông Bông dự tính đầu tư khoảng 500 triệu đồng, nhưng dần dần, nguồn vốn “đội” lên hơn 1 tỷ đồng. Trong khi đó, nguồn nguyên liệu lại không đáp ứng đủ cho công suất máy móc. Đặc biệt, vào mùa khô hạn dừa ít trái nên nguyên liệu thu gom càng khó khăn. Đã có nhiều thương gia từ Trung Quốc sang đặt vấn đề mua hàng và giao tiền trước nhưng do thiếu nguyên liệu, Công ty không thể đáp ứng. Hiện nay, Công ty chỉ bán hàng đến các tỉnh có nhiều dừa ở miền Nam như: Bến Tre, Tiền Giang… Ông Bông cho biết: “Nếu người dân chú trọng đến việc chăm sóc cây dừa thì có thể tận thu nhiều thứ. Họ vừa có cây lấy bóng mát vừa có thu nhập”. Ông Bông có ý tưởng ứng tiền trước cho những gia đình có số lượng cây dừa nhiều (từ vài chục cây trở lên) để người dân chăm sóc và bán trọn gói cho Công ty. Trong kế hoạch của mình, ông dự tính nếu có thêm vốn sẽ thực hiện quy trình khép kín từ một trái dừa như: sản xuất thạch dừa (nấu từ nước dừa), làm bánh kẹo (cơm dừa), tận dụng vỏ và gáo để sản xuất sợi chỉ dừa, làm than hoạt tính… Tuy nhiên, khó khăn nhất của Công ty hiện nay là vốn. Nếu được Nhà nước hỗ trợ để phát triển cây dừa và tạo điều kiện để DN vay vốn thì hy vọng DN sẽ phát triển tốt và có thêm việc làm cho NLĐ.
HOÀNG TRIỀU |
