Tuy cơn bão số 9 không đổ bộ vào Khánh Hòa như dự kiến ban đầu nhưng cũng có lắm chuyện bở hơi tai vì nó…

° Khùng theo “cơn bão khùng”

Bộ trưởng Cao Đức Phát (thứ hai từ trái sang) kiểm tra công tác PCLB ở những vị trí xung yếu.

Ngay khi đặt chân đến Khánh Hòa, ông Cao Đức Phát - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban chỉ đạo (BCĐ) phòng chống lụt bão (PCLB) Trung ương cho biết: “Trước khi vào Nam Trung bộ, Chính phủ chỉ đạo phải ưu tiên cho Phú Yên vì đây sẽ là tâm bão số 9”. Chính vì thế, sau thời gian hội ý chớp nhoáng với Ban Chỉ huy (BCH) PCLB Khánh Hòa (KH), Bộ trưởng đã vội vàng ngược ra Phú Yên để kiểm tra tình hình chống bão.

Nhìn vào ảnh vệ tinh, hướng di chuyển của bão Durian khi vào hải phận Việt Nam các ngày 1 và 2-12, chúng ta thấy rất rõ nó đi thẳng vào KH và Phú Yên, đến sáng 3-12 thì hướng bão đã nằm gọn vào địa phận KH. Ngay trong đêm 3-12, khi BCĐ PCLB Trung ương họp khẩn cấp tại KH thì tâm bão nằm rất gần bờ biển Nha Trang. Không khí lúc đó căng như dây đàn.

Sở dĩ mở đầu bài viết này dài dòng như vậy là để lý giải vì sao tất cả phải dồn lực để chống bão như vậy. Được biết, Quân khu V đã được lệnh báo động tăng cường quân số cho KH, chính Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã thông báo sẽ bay vào Nha Trang lập Bộ chỉ huy tiền phương chống bão. Có chứng kiến không khí điều hành, chỉ đạo của những người có trách nhiệm lúc đó mới thấy hết sự khẩn trương, căng thẳng. Thể hiện sự lo lắng, sốt ruột nhất chính là Bộ trưởng Cao Đức Phát. Là người trực tiếp chứng kiến sức tàn phá của cơn bão số 6 nên hơn ai hết, Bộ trưởng lường trước được thảm họa sẽ tàn khốc như thế nào. Bộ trưởng luôn nhắc nhở: Làm gì thì làm, thiệt hại kinh tế bao nhiêu đi nữa cũng dứt khoát không để xảy ra chết người. Ưu tiên hàng đầu là cứu người, đưa dân ra khỏi vùng nguy hiểm.  

Các đồng chí trong BCĐ PCLB Trung ương ngủ ngay tại bàn làm việc. Riêng các thành viên BCH PCLB của tỉnh suốt đêm 3-12 tỏa đi khắp các địa phương đôn đốc, kiểm tra việc neo đậu tàu thuyền, các công trình xây dựng và nhất là việc di dời dân. Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Thọ cho biết, đêm 3 và 4-12, trung bình có 5 đoàn xuống kiểm tra, thường xuyên nhất là Chủ tịch tỉnh.

Chính diễn biến bất thường, thay đổi hướng đi liên tục của cơn bão số 9 càng khiến cho công tác phòng chống thêm rối bời. Lúc đầu thì ưu tiên cho Vạn Ninh, rồi đến Ninh Hòa, cao điểm là TP. Nha Trang và đến giai đoạn cuối lại chuyển hướng vào Cam Ranh. Ngay anh em làm báo chúng tôi cũng “khùng” theo vì phải tất tả chạy ngược chạy xuôi để nắm tình hình. Ban Biên tập rải quân từ Vạn Ninh, Ninh Hòa đến Khánh Sơn, Khánh Vĩnh rồi cắm chốt ở Cam Ranh chỉ mong không để sót thông tin.

° Huy động toàn bộ lực lượng

Nhân viên Công ty Môi trường Đô thị Nha Trang chặt phát cành cây phòng chống bão.

Vào cuộc sớm nhất và luôn ở “đầu sóng ngọn gió” chính là lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh. Những ngày qua, đến địa phương nào cũng nghe những lời khen ngợi dành cho những chiến sĩ quân hàm xanh. Trước đó mấy ngày, họ đã phải mệt lả người, khàn cả giọng để phát thông tin, đến tận từng xóm biển kêu gọi tàu thuyền về nơi trú ẩn. Nói ngọt cũng có mà sử dụng biện pháp mạnh cũng có. Ngay như khi di dời lồng bè, đặc biệt là vào ban đêm thì chủ lực vẫn là Bộ đội Biên phòng. Theo báo cáo từ BCH PCLB tỉnh, trong đợt ra quân vừa qua, lực lượng Biên phòng đã huy động 315 cán bộ, chiến sĩ ở 11 đồn, 1 hải đội cùng nhiều phương tiện đặc chủng để giúp các địa phương. Nhờ đó đã kéo lên bờ 140 phương tiện, sắp xếp neo đậu 3.369 phương tiện và không cho 146 phương tiện xuất bến chở khách du lịch.

Chưa thực sự vào trận nên lực lượng bộ đội chủ lực chưa được tung ra, nếu không chắc chắn sẽ có nhiều điều lý thú. Tất cả đều trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cam kết sẽ có mặt kịp thời ở những nơi xung yếu; các huyện đội, thị đội, thành đội luôn sẵn sàng ứng cứu khi có yêu cầu. Ngoài ra, các đơn vị quân đội, trường, viện đóng trên địa bàn tỉnh đều được lệnh sẵn sàng. Đặc biệt, các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn thị xã Cam Ranh đã vào vị trí sẵn sàng chiến đấu từ ngày 3-12. Các tàu Vùng 4 Hải quân sau khi kiểm tra, đôn đốc tàu của ngư dân vùng biển Cam Ranh, Nha Trang về nơi neo đậu, đã chuẩn bị phương án sẵn sàng lên đường cứu nạn, cứu hộ. Các phân đội xe lội nước và lực lượng cơ động của Đoàn M01 Hải quân đánh bộ, Đoàn B77 Bộ đội Phòng không cũng trong tư thế sẵn sàng, khi có lệnh là lên đường ngay.

Chịu khó chịu khổ nhất là lực lượng dân quân các xã, phường vì họ phải luôn có mặt 24/24 giờ trong những ngày chống bão vừa qua. Điển hình như anh em dân quân phường Xương Huân (Nha Trang) suốt 2 đêm liền không ngủ, dầm mình trong mưa, gió lạnh đến kiệt sức, buộc thành phố phải huy động dân quân ở các phường Tân Lập, Phương Sơn, Phước Tiến đến chi viện.

Có lãnh đạo địa phương cho biết, nếu không có sự can thiệp, vào cuộc một cách quyết liệt của lực lượng Công an từ xã, phường đến tỉnh thì mọi việc khó diễn ra trôi chảy. Cứ ở đâu bị “kẹt” là “ới” Công an. Điển hình như ở Xóm Cồn (Nha Trang), nếu không có chi viện của Cảnh sát cơ động thì khó có thể hoàn thành việc di dời dân. Ở những nơi người dân đã di dời, lực lượng Công an phải cắm chốt suốt ngày đêm để bảo vệ tài sản cho người dân.

Những ngày qua, lực lượng đoàn viên thanh niên đã phát huy vai trò xung kích của mình. Chỉ riêng Thành đoàn Nha Trang đã chỉ đạo 64 cơ sở Đoàn với trên 2.000 đoàn viên thanh niên phối hợp tích cực với các địa phương tham gia phòng chống bão.

Trên hết, tuy không có nhiều kinh nghiệm nhưng từ việc chống bão vừa qua đã thấy sự phối hợp tác chiến của các lực lượng, đơn vị là khá nhịp nhàng, thống nhất.

° Cơ khổ chuyện chống bão

Đi vào chi tiết của việc chống bão thì lắm nhiêu khê. Khó khăn, cơ khổ nhất là việc cưỡng chế di dời dân. Có người được anh em cõng trên lưng mà vẫn còn mắng sa sả, đay nghiến: “Định nhân dịp này cưỡng chế chúng tôi đi luôn phải không?”. Anh em tức đến phát khóc nhưng vẫn phải cắn răng nhịn.

Hoặc như tại các địa điểm di dời dân có một núi việc phải lo. Chỉ riêng chuyện ăn uống cũng đã nhức đầu. Phát mì gói thì bà con không nhận vì không có chỗ nấu, thay bằng bánh mì thì nhiều người không ăn nói là khô, khó nuốt đòi phải có cơm. Trưa chuyển cơm hộp đến thì có người đòi ăn cháo. Gặp chúng tôi, mấy cô, mấy chị ở xã, phường than thở “còn mệt hơn mấy ông đi chống bão!”.

Ngặt nghèo hơn khi có thông tin bão không vào Khánh Hòa thì rộ lên đủ lời “mát mẻ”. Ngay như cánh nhà báo chúng tôi cũng bị nói kháy: “Mấy ông nhà báo chết nhát nên la cho to, chứ có bão lụt gì đâu”. Đau khổ hơn cả là cán bộ chính quyền địa phương, vì luôn phải nghe những lời trách móc, phàn nàn của người dân. 

° Hãy nghĩ đến chuyện lớn lao hơn

Người dân trú bão ở trường Tiểu học Xương Huân 2 (Nha Trang).

Nếu chịu khó đọc bản tin tối 5-12 về hậu quả của cơn bão số 9 gây ra cho các tỉnh Nam bộ thì những cái đầu “nóng” nhất cũng phải “lạnh” lại ngay. Hãy hình dung khi bão đi qua huyện đảo Phú Quý, sức gió đã giảm đi rất nhiều thế mà hậu quả thật kinh hoàng. Có 820 tàu thuyền tránh bão ở đây bị đánh chìm và gần 2.000 căn nhà bị giật sập, 400 phòng học đổ nát. Thiệt hại ước tính trên 350 tỷ đồng. Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có 23 người chết, 16 người mất tích, hơn 980 người bị thương, 223 căn nhà dân bị sập hoàn toàn, 6.500 căn bị tốc mái. Bến Tre có 16 người chết, hơn 400 người bị thương, 11.000 căn nhà bị sập đổ hoàn toàn. Và ở KH mới chỉ “nhẹ nhàng” như vậy đã có hàng trăm ngôi nhà bị sập, tốc mái…, ước tổng thiệt hại trên 3,7 tỉ đồng.

Ở những nơi bão đi qua, có những khách sạn cao 6 tầng mà bão giật tan tành, những thân cây đường kính nửa mét vẫn bị gió vặn xoắn, bẻ gãy gục. Thử hỏi nếu như bão tràn vào KH thì liệu có bao nhiêu căn nhà ở Xóm Cồn, các làng ven biển còn trụ lại được. Và chỉ nghĩ đến cảnh hàng nghìn chiếc ghe thuyền bên cầu Trần Phú chìm theo dòng nước cũng sẽ thấy ngay mức độ thiệt hại ghê gớm như thế nào. Chính vì vậy, nếu ai đó có thiệt hại, mất mát gì thì trước tiên hãy nghĩ mình là người may mắn, hạnh phúc. Tất cả công sức, tâm huyết của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội cũng vì sự an nguy của người dân.  

Nha Trang, 20 giờ ngày 5-12-2006.