Rào rồi lại... phá.

Dưới nắng hè cháy bỏng, những công nhân vẫn miệt mài làm việc. Những gương mặt đỏ gay, những tấm áo ướt sũng mồ hôi nhưng những đôi tay vẫn thoăn thoắt làm việc để công trình kịp tiến độ. Tất cả vì sự bình yên của những chuyến tàu.

 ° TỪ NHỮNG ĐƯỜNG NGANG ĐẦY BẤT TRẮC

5 giờ chiều, chúng tôi có mặt tại gác chắn Mả Vòng (đường Lê Hồng Phong, Nha Trang). Vào giờ tan tầm, dường như ai cũng vội vã để được về nhà sớm hơn một chút. Đường phố đông đúc, nườm nượp người xe. Đúng lúc đó, tiếng chuông báo hiệu đoàn tàu đang vào ga. Nhân viên gác chắn vội vã vào vị trí. 4 tấm ghi chắn đồng loạt được đẩy ra. Nhưng những chiếc xe máy vẫn cố gắng len lách, thoát qua khỏi khe chắn đang hẹp dần. Những nhân viên vừa đẩy chắn, vừa đưa tay ngăn cản, thế nhưng không ít người vẫn tìm cách thoát qua chắn. Rồi chắn cũng được đóng lại. Người ta chen chúc đứng đợi. Tiếng nổ, tiếng còi xe máy đủ loại, mùi khói, mùi mồ hôi và bụi đường cùng với cái nắng cuối ngày làm cho bầu không khí đặc quánh lại. Đoàn tàu chậm rãi tiến vào ga, khi tàu vừa qua khỏi, gác chắn được kéo ra, người xe đã ồ ạt giành nhau chen lên, không ai chịu nhường ai, khiến đoạn đường càng trở nên lộn xộn. Chị Đoàn Thị Lim - nhân viên bảo vệ ở chốt này nhìn tôi cười: “Chưa ăn thua gì. Gần tháng nay có dải phân cách nên người ta không lấn sang phần đường bên kia được, chứ trước đây mọi người cứ đứng tràn sang cả 2 bên đường, chỉ chờ mở chắn là ào ào xông lên, đã lộn xộn lại gây cản trở giao thông. Không ít trường hợp tai nạn, ngã xe vì tranh giành nhau lên trước”.

Chắn Mả Vòng có lưu lượng tàu lưu thông nhiều nhất. Mỗi ngày - đêm có gần 50 đôi tàu qua lại. Tổ gác có 16 người chia làm 3 ca (mỗi ca 4 người) bám chắn 24/24 giờ trong ngày. Đây là tuyến đường chính của thành phố nên lượng người lưu thông rất đông, nhất là vào những giờ tan tầm. Do ý thức chấp hành an toàn giao thông chưa cao nên tại đây thường xuyên xảy ra tình trạng chắn đã đóng lại nhưng người dân vẫn cố tình vượt qua, bất chấp nguy hiểm.

Những đường ngang đầy bất trắc.

Cũng giống như chắn Mả Vòng, chắn Hòa Tân (xã Suối Tân, huyện Cam Lâm) là chắn cấp 1 nên quy định thời gian đóng - mở chắn không quá 3 phút. Thế nhưng, đây lại là điểm thường dễ xảy ra tai nạn bởi ý thức của người điều khiển phương tiện giao thông. Không chỉ xe máy, mà cả xe tải, xe khách cũng thường xuyên “cướp” đường, vượt chắn.

Điều đáng lo ngại là hiện nay vẫn còn những đường ngang dân sinh không có người gác chắn, không có hệ thống biển báo. Đây chính là nguyên nhân gây tai nạn đường sắt. Điển hình là vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra tại thị xã Cam Ranh giữa tàu SE1 và ô tô 49H-90-76 vào 23 giờ 15 phút ngày 8-2-2007 làm 14 người chết và 6 người bị thương. Theo thống kê, có trên 80% các vụ tai nạn đường sắt đều xảy ra trên đường ngang (trong đó chỉ khoảng 2% xảy ra trên những đường ngang có người gác). Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 85 đường ngang hợp pháp (25 đường có người gác, 10 đường có lắp đặt hệ thống cảnh báo tự động, 50 đường gắn biển báo). Ngoài ra, có khoảng 130 đường ngang bất hợp pháp có chiều rộng 1,5m trở lên. Nếu tính cả những đường dưới 1,5m, những lối mòn do người dân tự mở băng qua đường sắt thì con số này sẽ gấp nhiều lần.

Đi thực tế trên tuyến đường sắt chừng hơn 1km qua địa bàn xã Suối Cát (Cam Lâm) và Suối Hiệp (Diên Khánh), chúng tôi thật sự bất ngờ với số lượng đường ngang dày đặc: gần 100 đường ngang lớn nhỏ. Nếu tính chiều dài khoảng gần 150 km đường sắt đi qua 41 xã, phường, thị trấn thuộc 6 địa phương là Vạn Ninh, Ninh Hòa, Nha Trang, Diên Khánh, Cam Lâm và Cam Ranh thì số đường ngang người dân tự mở rất lớn. Hầu hết những đường ngang này đều tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn bởi bị che khuất tầm nhìn và không bằng phẳng, rất khó khăn cho những phương tiện như xe máy khi băng qua. Để hạn chế tình trạng này, ngành đường sắt đã dùng cọc bê tông, rào chắn (khoảng 100 đường) nhưng chỉ được một thời gian lại đâu vào đấy, người dân lại phá rào để... băng qua !

°ĐẾN NHỮNG CÔNG TRƯỜNG "NẮNG LỬA"

Những đường ngang mới được nâng cấp (tại Cam An Nam - Cam Lâm).

Mới 9 giờ sáng nhưng cái nắng đã như thiêu như đốt. Cả công trường xây dựng cầu đường sắt tại km1357 + 228 (thuộc xã Cam An Nam) không một bóng cây, chỉ có những dãy núi chạy dài, những cánh đồng khô cháy những cơn gió khô khốc. Chúng tôi đến nơi các công nhân đang làm công trình bảo vệ đường sắt. Nơi nào có cầu đường xuống cấp, hư hỏng là các anh có mặt. Mỗi năm, các anh được nghỉ phép mươi mười lăm ngày về thăm gia đình thế rồi lại “lang thang” theo những công trình từ Bắc vào Nam. Đây là cây cầu bắc qua suối Cạn - nơi thoát nước của một vùng rộng lớn hàng chục km2. Do cầu quá nhỏ nên vào mùa mưa, nước dâng cao có nguy cơ cuốn phăng cả cầu và tuyến đường sắt. Để đảm bảo an toàn, ngành Đường sắt đã cho đầu tư sửa chữa nâng cấp cầu. Mấy tháng nay, Đội công nhân của Xí Nghiệp 301-Công ty Cổ phần Đầu tư và xây dựng Công trình 3 (CPĐT&XD CT3)  tập trung về đây, “vật lộn” với cây cầu trong thời tiết nắng như đổ lửa.

2 giờ chiều, mọi người lục tục ra khỏi lán trại chuẩn bị cho việc đổ bê tông trụ cầu. Người chuyển xi măng, cát, sỏi, người cuốc, xẻng… vào cuộc. Những chiếc áo lại ướt sũng mồ hôi, những gương mặt đỏ gay nhưng những đôi tay vẫn thoăn thoắt làm việc. Gần 6 giờ chiều, chiếc trụ cầu đầu tiên hoàn thành. Mọi người tranh thủ nghỉ ngơi rồi chuyển máy móc, dụng cụ sang trụ cầu thứ 2. Hôm sau chúng tôi trở lại công trường, mọi việc đã hoàn tất.

Chia tay những công nhân ở đây, chúng tôi ngược vào phường Ba Ngòi thăm công trường cầu tại km 1365+692, rồi về xã Cam An Bắc thăm các công trình đường ngang đang thi công. Ở đâu chúng tôi cũng bắt gặp không khí làm việc khẩn trương của các công nhân dù trong thời tiết nắng nóng và địa hình, địa chất nhiều nơi không thuận tiện. Những đường ngang đã được xây dựng, nâng cấp xong, bằng phẳng, đẹp và thông thoáng; các biển báo, các thiết bị đèn, chuông tự động đã được lắp đặt. Theo ông Bùi Sỹ Do - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật giám sát, Ban Quản lý Dự án đường sắt khu vực 3: “Năm 2007, ngành Đường sắt đã đầu tư sửa chữa, nâng cấp 20 đường ngang, 19 cầu và 4 nhà ga, ke ga tại Khánh Hòa với số tiền trên 20 tỷ đồng. Đây là những nỗ lực của ngành nhằm hạn chế tai nạn đường sắt đang gia tăng. Thời gian tới, Tổng Công ty Đường sắt tiếp tục phối hợp với chính quyền các địa phương xây dựng các đường gom dân sinh, triển khai một số biện pháp nhằm bảo vệ an toàn cho tuyến đường sắt. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức cho người dân trong việc chấp hành Luật Giao thông đường sắt”.

Vì sự bình yên cho những chuyến tàu, còn rất nhiều việc phải làm như thế...

NAM PHONG

Theo thống kê, năm 2005 cả nước xảy ra 562 vụ tai nạn trên đường sắt, năm 2006 là 525 vụ. Trong đó, 95-97% các vụ tai nạn là do khách quan: ô tô đâm dàn chắn, đổ vào đường ray, người dân vi phạm luật… Riêng tại Khánh Hòa, từ năm 2006 đến nay đã xảy ra 17 vụ tai nạn, làm 63 người chết, 14 người bị thương. Trong đó, 6 tháng đầu năm 2007 đã xảy ra 8 vụ, làm 22 người chết và 6 người bị thương. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 85 đường ngang hợp pháp (25 đường có người gác, 10 đường có lắp đặt hệ thống cảnh báo tự động, 50 đường gắn biển báo). Ngoài ra, có khoảng 130 đường ngang bất hợp pháp có chiều rộng 1,5m trở lên. Còn nếu tính cả những đường dưới 1,5m, những lối mòn do người dân tự mở thì con số này sẽ gấp nhiều lần.