Chiếc xe máy đưa tôi vượt qua nhiều con đường của huyện miền núi Khánh Sơn (Khánh Hòa). Những xã vùng khó khăn nhất cũng đều mượt mà một màu xanh đầy sức sống. Những cánh rừng trồng từ Chương trình 132 đang lớn dần. Ông Cao Xà Buôn (xã Thành Sơn) tâm sự: “Tết này, đời sống của bà con sung túc hơn. Nhiều người bội thu mùa vụ. Rồi đây, cuộc sống của người dân còn khấm khá hơn khi cây cầu trị giá hàng tỷ đồng nối liền Khánh Sơn với Bắc Ái (tỉnh Ninh Thuận) được khởi công xây dựng…”.

° Màu xanh trù phú

Những nơi địa hình khó khăn đều được huyện xây dựng cầu treo.

Huyện miền núi Khánh Sơn có hơn 75% là đồng bào dân tộc thiểu số. Trước đây, hoạt động sản xuất của bà con rất hạn chế, nhiều gia đình sống du canh du cư. Tập quán canh tác lạc hậu khiến đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Số hộ đói, nghèo chiếm đến 90%. Chuyện xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số ngỡ như không tưởng… Nhưng diện mạo Khánh Sơn hôm nay đã đổi thay khá nhiều. Hai bên đường, nhiều ngôi nhà khang trang, kiên cố. Xa xa, những mảnh vườn nhà, vườn rừng đang lên xanh… Đó chính là kết quả từ sự quan tâm đặc biệt mà Đảng, Nhà nước dành cho huyện miền núi này.

Từ khi Chương trình 135, 134 của Trung ương và Chương trình 132 của tỉnh về Khánh Sơn, cuộc sống của người dân đã thay đổi. Năm 2000, Khánh Sơn có 61% hộ nghèo; đến năm 2007 chỉ còn 36,97% (theo chuẩn mới). Ngoài thu nhập từ nương rẫy, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội miền núi đã cho người dân thêm nguồn thu từ bảo vệ và chăm sóc rừng, trồng rừng… Nhiều người dân đã có chung suy nghĩ “người Khánh Sơn chỉ sợ không đủ sức chứ không sợ thiếu đất màu mỡ để canh tác”. Đây chính là cơ sở để địa phương xây dựng nhiều chương trình kinh tế đặc thù: phát triển vườn nhà - vườn rừng, trồng nhiều loại cây trồng giá trị… Nhiều năm liền, mía tím và sầu riêng cơm vàng hạt lép được người dân chú trọng đầu tư. Giờ đây, những nông sản này đã thành thương hiệu đầy tự hào của Khánh Sơn.

° Sức sống mới đang trỗi dậy

Giống sầu riêng cơm vàng, hạt lép đang được Khánh Sơn đầu tư xây dựng thương hiệu.

Ai đã từng đến Khánh Sơn mới thấy sự “thay da đổi thịt” ở vùng đất này. Mạng lưới điện quốc gia, hệ thống thông tin liên lạc (công cộng và gia đình) trải rộng khắp, giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ, phương tiện thông tin, giải trí và kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi. Nhiều công trình phục vụ cộng đồng được xây dựng: các trung tâm cụm xã, khu vui chơi giải trí cho trẻ em, chợ… Tinh thần của bà con thoải mái hơn, không còn gò bó trong căn nhà ọp ẹp với ngọn đèn dầu leo lét.

Năm 2007, huyện vận động cán bộ, công chức, viên chức góp kinh phí tô trát tường nhà cho những gia đình khó khăn. Rồi huyện lại vận động các doanh nghiệp, cơ quan đỡ đầu hỗ trợ kinh phí tô trát xong tường nhà cho đồng bào dân tộc thiểu số. Tết này, nhiều gia đình được đón năm mới trong căn nhà thơm nồng mùi vôi vữa… Nhiều hộ gia đình đã biết cách làm ăn hiệu quả. Có hộ làm giàu từ cây lúa, mía tím, chuối, cùng nhiều vật nuôi. Theo ông Nguyễn Trọng Lâm - Trưởng phòng Kinh tế huyện, tiềm năng phát triển cây trồng, vật nuôi chất lượng cao ở Khánh Sơn rất lớn. Huyện đang phối hợp nghiên cứu phục hồi giống chuối mốc để đưa loại cây này vào danh sách cây trồng chủ lực; đồng thời, chú trọng phát triển những loại cây ăn quả có giá trị và xây dựng tour du lịch miệt vườn.

Chăm sóc vườn nhà - vườn rừng trong Chương trình 132.

Đi trên miền đất Khánh Sơn hôm nay, có thể cảm nhận mùa xuân đang về. Ông Nguyễn Quốc Thịnh - Phó Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn lộ vẻ vui mừng: “Năm qua, mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội của địa phương đều hoàn thành kế hoạch. Người dân được mùa, thu nhập khá. Nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số thu nhập cao từ cây mía tím. Việc cho khai thác thí điểm rừng trồng từ nguồn vốn Chương trình 743 cũng góp phần ổn định kinh tế hộ gia đình. Huyện bước đầu hình thành cơ chế quản lý khai thác, thu mua nhằm ngăn chặn việc bán rừng non. Để phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp theo chiều sâu, huyện giao các cơ quan chuyên môn xây dựng đề án thành lập tổ tư vấn, hỗ trợ dịch vụ, kỹ thuật, trợ giúp người dân chăm sóc, bảo tồn và phát triển cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao…”.

Xuân đang về với Khánh Sơn. Trên những nóc nhà, khói bếp lan tỏa như xua tan cái se lạnh của năm cũ. Lộc non của năm mới thêm vươn cao cùng khát vọng làm giàu trong mỗi gia đình…

ĐẠI HẢI