Sau khi phát hiện được nguồn nước khoáng nóng ngầm dưới lòng đất, gần 30 năm nay, tại khóm Trà Long 2, phường Ba Ngòi, thị xã Cam Ranh đã hình thành dịch vụ “tắm nước khoáng nóng thiên nhiên” (TNKNTN). Hiện nay, có 6 cơ sở kinh doanh dịch vụ này. Tuy nhiên, việc khai thác nguồn tài nguyên quý giá ấy còn mang tính tự phát, hiệu quả kinh tế chưa cao…

° Khơi dòng khoáng nóng

Ít khách đến tắm, ông Phạm Trọng đành bơm nước nóng cho một cơ sở tắm nước nóng khác.

Ông Phạm Trọng, 50 tuổi, Tổ phó Tổ dân phố Trà Long 2, phường Ba Ngòi, thị xã Cam Ranh không chỉ được người dân địa phương biết đến như một “ông chủ” với biệt danh Năm “nước nóng” bởi một thời kinh doanh thành công dịch vụ TNKN, mà còn là người đầu tiên phát hiện và đưa vào sử dụng nguồn tài nguyên “trời cho” này. Năm 1969, một lần theo cha vào núi tìm nguồn nước tưới rẫy, khai hoang, hai cha con ông vô tình phát hiện ra nguồn nước khoáng. Ông kể: “Năm ấy tôi lên 10. Khu vực mà cha con tôi lên phát rẫy xung quanh chỉ toàn gò dứa, không hề có nguồn nước ngọt. Nhưng cha tôi nghĩ “đã có núi chắc phải có suối” nên ông dẫn tôi đi ngược triền núi tìm suối. Khi vào sâu trong “rừng” gò dứa, đất dưới chân chúng tôi bỗng phập phồng như bước trên tấm nệm dày. Rồi, cha tôi phát hiện một hố nước miệng rộng bằng vành nón, sâu khoảng hơn gang tay. Khi cha tôi dùng xẻng đào rộng hố nước ra thì bất ngờ hố nước sụt xuống và kéo ông xuống theo. Ông cố gắng nhích chân để thoát lên, nhưng càng cựa quậy thì càng lún sâu thêm. Khi ông chìm xuống tới ngang bụng, tôi hốt hoảng định chạy lại kéo tay cha, ông vội hét lên: “Đừng lại gần, con hãy kiếm một cành cây!”. Tôi vội nhặt một đoạn cây gần đó, đưa một đầu cho cha. Ông nắm lấy, nhích lên từ từ, cuối cùng cũng thoát được. Nhưng khi ra khỏi miệng hố thì toàn thân ông đỏ như vừa nhúng… nước sôi”. Thật lạ là dưới những tán cây um tùm mát rượi ấy lại là hố nước rất nóng! Ngay ngày hôm sau, cha lại dẫn tôi quay lại chỗ đó. Lần này, ông mang theo cây dài, đứng khơi dòng nước từ xa. Vì đất rất mềm, xốp nên cứ khơi lộ thiên, sâu chừng vài gang tay là nước tự chảy. Sau đó, cha tôi đào một cái hố to để chứa và làm nguội nước. Nước nóng được dẫn vào hố khoảng 1 ngày đêm thì nguội, có thể dùng sinh hoạt và tưới cây”. Rồi ông dẫn tôi ra vườn, giới thiệu những hố nước. Mặt nước trong hố chỉ thấp hơn mặt đất khoảng 40 cm, rất nóng. Và đặc biệt hơn, phần đất khô trên bờ rất nhẹ và xốp. Ông Trọng cầm một cục đất ném xuống hố nhưng đất vẫn nổi trên mặt nước.

° Chờ được đầu tư bài bản

Cơ sở tắm nước nóng của Công ty Cổ phần Gỗ Cam Ranh tuy đông khách, nhưng chủ yếu vẫn là dân địa phương.

Ông Trọng cho biết, một thời gian dài sau đó, hố nước nhà ông là nơi cung cấp nước sinh hoạt cho nhiều hộ dân trong khu vực. Nhiều người còn rất thích được tắm loại nước nóng này, bởi họ cho rằng, điều đó tốt cho sức khỏe. Số người đến nhà ông Trọng xin tắm ngày một đông. Sau này, ông Trọng dựng 6 căn chòi bằng cót và lá dừa quanh hố lấy chỗ cho người vào tắm thay đồ, và bắt đầu thu tiền. Dịch vụ TNKNTN ra đời từ đó. Để phục vụ số khách đến tắm ngày càng đông, cuối năm 1994, gia đình ông Trọng đầu tư gần 150 triệu đồng xây 6 dãy nhà với 72 phòng tắm. Do bấy giờ chỉ có gia đình ông kinh doanh nên dù ở gần chân núi, cách Quốc lộ 1A chừng 500 m, nhưng số khách đến tắm luôn quá tải, nhất là thời gian từ tháng 11 đến sau Tết, dịp cuối tuần và các ngày lễ.

Vài năm sau, thấy dịch vụ này “ăn nên làm ra”, một số hộ lân cận cũng tự khoan giếng trên đất của mình, tính chuyện mở dịch vụ TNKN. Nhưng không ít người đã thất bại bởi không phải cứ khoan chỗ nào cũng gặp mạch nước nóng. Trên địa bàn tổ Trà Long 2 hiện có 6 cơ sở kinh doanh dịch vụ TNKN. Nhưng ngoại trừ một vài cơ sở kinh doanh với hình thức công ty ở ven Quốc lộ 1A, còn lại đều đang trong cảnh ế ẩm. Bà Tống Thị Hoàng Dũng, chủ cơ sở Thảo Nguyên (cách Quốc lộ 1A chừng 300 m, hiện có 20 phòng tắm hoạt động) cho biết: “Gia đình tôi mở dịch vụ này từ năm 1996. Những năm đầu, khi chưa có nhiều cơ sở mở phía ngoài đường thì làm ăn cũng được, khi đông khách không đủ phòng phục vụ. Nhưng hiện nay, có khi một ngày chỉ được vài chục khách”. Một vài cơ sở của một số hộ dân nằm về phía Tây, do xa xôi, ế khách nên đã đóng cửa hẳn.

Tại cơ sở TNKNTN của Công ty Cổ phần Gỗ Cam Ranh (cách Quốc lộ chừng 100 mét về phía Đông), tình hình khả quan hơn, lượng khách đến tắm tương đối đông, nhất là vào 18-20 giờ. Nhưng theo người quản lý ở đây, do nhiều người ở xa chưa biết; khu vực này lại không có điểm tham quan du lịch, nên tuy giá bình dân (8000 đồng/lần tắm bồn, 4000 đồng/lần tắm vòi hoa sen, không giới hạn thời gian) nhưng lượng khách vẫn hạn chế, chủ yếu là người dân địa phương đến tắm sau một ngày lao động. Đây có lẽ cũng là lý do vì sao một vài cơ sở tắm NKNTN cao cấp (kèm các dịch vụ tắm hơi, tắm khô, massage, nhà hàng…) vẫn chưa đông khách.

Theo ông Nguyễn Văn Hương, Chủ tịch UBND phường Ba Ngòi, chính quyền địa phương đang có kế hoạch kiến nghị cấp trên quy hoạch cụ thể khu vực khai thác NKN, nếu được, sẽ quy hoạch thành khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng để tận dụng và phát huy tốt nhất nguồn tài nguyên này.

T.N