Thèm nghe tiếng khóc trẻ con, nên dù có những lúc không vui… bà Tâm vẫn quyến luyến với nghề mình đã chọn.

Tuy không có tên trong từ điển nghề nghiệp nhưng nghề nuôi đẻ đang là một nghề “hot” nhất hiện nay. Và nghề này cũng có nhiều chuyện vui buồn…

1. Chị Nhi ở đường Hà Thanh (Nha Trang, Khánh Hoà) mang thai 5 tháng mà vẫn chưa tìm được người nuôi đẻ. Người quen giới thiệu “mối” nào, “mối” đó cũng đều “kín lịch”. Bí quá, chồng chị Nhi liền nghĩ cách vào khoa sản của Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tìm người nuôi vợ đẻ. “Tìm đỏ cả mắt, may sao có một bà còn “trống lịch” vào tháng 5. Sau khi thỏa thuận giá cả, nhận tiền cọc, bà Tư (khoảng 50 tuổi, nhà ở phường Phương Sài, Nha Trang) ghi tên vợ tôi, địa chỉ, ngày dự đoán sinh vào một cuốn sổ nhỏ rồi phán một câu xanh rờn: “Nếu cô nhà sinh sớm hay trễ quá thì coi như mất tiền cọc, tôi không nuôi được đâu”. Lúc đó, tôi chỉ biết kêu trời với bả vì chuyện sinh nở sớm muộn ai mà biết được! Nhưng quá vất vả mới tìm được người nuôi vợ đẻ nên sau khi gọi điện thoại thông báo tình hình với vợ, chúng tôi đành gật đầu chấp thuận” - chồng chị Nhi kể.

Ngày chị Nhi chuyển dạ, nhận được điện thoại là bà Tư có mặt ngay để cùng đưa chị vào bệnh viện. Nhìn thấy bà Tư khỏe mạnh, sạch sẽ lại có kinh nghiệm nuôi đẻ nên chồng chị Nhi rất yên tâm. Nhưng, từ lúc chị Nhi ra khỏi phòng sinh cho đến khi con chị đầy tháng, bà Tư chỉ được ẵm con chị đúng… 10 lần. Chị Nhi kể: “Ẵm con mình mà bả cứ vỗ đôm đốp vào mông để ru nó ngủ. Em bé ngủ thì bả cũng ngủ một giấc cho đến chiều. Ấy vậy mà đến đêm, em bé khóc to cỡ nào bà cũng không nghe, vừa ngủ vừa ngáy o o. Mình kêu bả dậy để ẵm em thì bả vừa ẵm em vừa ngủ gật, thiếu điều muốn thả rớt con mình. Thấy vậy nên chồng mình phải bế con đi vòng vòng trong nhà để ru nó ngủ, còn bà Tư thì tiếp tục… ngáy”. Thông thường, phụ nữ sau khi sinh con phải kiêng cữ đủ thứ như: không trò chuyện to, không ra gió, ra nắng, không được ngồi lâu, không chạm tay chạm chân làm việc mạnh, ăn uống kiêng khem… và muốn khỏe phải xông hơ cho kỹ lưỡng. Vì vậy, chăm sóc phụ nữ sau khi vượt cạn không chỉ đòi hỏi người có kinh nghiệm mà phải có cả sức khỏe. Đa số những người trong nghề cho biết, nếu không có sức khỏe thì không thể kham nổi việc nuôi đẻ. Một ngày làm việc của họ thường bắt đầu từ 5 giờ sáng: quạt than, nấu nước để chuẩn bị xông hơ cho mẹ và bé; 7 giờ chuẩn bị đồ ăn sáng cho mẹ, 8 giờ giặt giũ tã lót bẩn của bé và áo quần của mẹ, 9 giờ lau chùi nhà cửa rồi đi chợ nấu ăn, 12 giờ trưa dọn dẹp, 3 giờ chiều chuẩn bị cữ xông hơ chiều cho mẹ và bé, ẵm dỗ bé khi mẹ mệt, chuẩn bị cơm chiều, dọn dẹp, ẵm em, vệ sinh cho mẹ… và chỉ ngủ khi mẹ và bé đã ngon giấc.

“Có lẽ do công việc quần quật như vậy nên tụi trẻ chẳng đứa nào kham nổi, với lại chỉ những ai đã trải qua sinh nở thì mới làm tốt việc này” - bà Tâm, 48 tuổi, có 6 năm trong nghề nuôi đẻ tâm sự. Bà nói: “Chính vì làm mệt quá nên đến đêm khi đặt lưng xuống là ngủ ngay, thậm chí ngủ say nên nhiều lúc không nghe tiếng trẻ khóc. Mấy cô cũng phải thông cảm cho tụi tôi. Nghề này nhiều tiền nhưng đôi lúc cũng bạc bẽo lắm”. Bà Tâm cho biết, 2 năm trước, bà bị té gãy tay khi leo lên cây me hái lá về xông cho một cô mới sinh con đầu lòng. Vì tìm mua lá me không có nên bà phải đi tìm cây để hái cho bằng được. “Ấy vậy mà về còn bị gia đình người ta mắng té tát. Rồi có cô, mới ra tháng được mấy ngày mà bạn bè đã kéo tới rủ đi uống cà phê. Tôi không cho đi thì bị cô ấy và bạn bè mắng là cổ hủ. Khi cổ đi rồi thì tôi bị mẹ cổ kêu là không biết nuôi đẻ, không có kinh nghiệm, nếu cổ có chuyện gì thì lỗi là tại tôi… Những lúc đó, tôi chỉ muốn bỏ nghề nhưng vì lòng yêu trẻ, lúc nào cũng thèm nghe tiếng khóc của trẻ con, nên 6 năm rồi tôi vẫn quyến luyến với nghề mình đã chọn”.

2. Mới đây, Vân - cô bạn tôi vừa “nằm ổ”. Là dân ngoại tỉnh, lấy chồng ở Nha Trang, khi sinh con đầu lòng, cô quyết định không “về nhà mạ” mà ở lại nhà chồng. “Hai vợ chồng mình lương ba cọc ba đồng, không khấm khá gì nhưng cũng quyết định thuê người nuôi đẻ tháng đầu. Mẹ chồng mình lớn tuổi, chồng lại không có kinh nghiệm nuôi vợ đẻ, mướn người phụ mình trông em bé cho đỡ cực” - Vân kể. Bà vú nuôi mà cô chọn tên Hai, người Cam Ranh, khoảng hơn 60 tuổi, không chồng không con nhưng lại rất mát tay trong việc… nuôi con người khác. Để “xí” được bà vú này, Vân phải “đặt cọc” từ lúc mới mang thai được 2 tháng! Nhưng để chắc ăn, thỉnh thoảng cô phải gọi điện “nhắc nhở” bà Hai, càng gần ngày “nằm ổ” càng cập nhật tin tức thường xuyên để nếu bà Hai đang kẹt “sô” khác cũng biết cách thu xếp mà có mặt đúng thời gian Vân vượt cạn. 5 giờ chiều hôm đó, Vân gọi điện báo cho bà Hai biết, cô chuẩn bị vào bệnh viện vì thấy đã có dấu hiệu sinh. 7 giờ tối, bà Hai lật đật từ Cam Ranh “bay” ra. Nét mặt phờ phạc, bà Hai uể oải: “Từ đầu tháng, tôi không dám nhận thêm sô nào vì đã nhận lời cô Vân. Kẹt nỗi, đứa cháu ruột sinh đúng tháng này nên nhờ tôi giúp. Nó vừa sinh được nửa tháng nhưng việc của tôi, tôi phải đi, ráng chịu thôi. Con cháu trong nhà, tôi giúp miễn phí. Còn người ngoài, đã nhận lời là phải làm để giữ uy tín, sau này người ta còn giới thiệu nhiều mối khác cho mình”. Bà Hai cho biết, hầu như tháng nào bà cũng có “sô”, nuôi con so giá 2 triệu đồng/tháng, con rạ 1,7 triệu đồng/tháng. Nếu có khách ổn định, một năm thu nhập của bà cũng hơn 20 triệu đồng. “Tháng sau có người ở tận TP. Hồ Chí Minh kêu tôi đi nuôi đẻ, họ trả giá cao hơn nhưng tôi còn đang lưỡng lự, chưa nhận lời” - bà Hai nói.

Chờ ngoài phòng sanh không chỉ có người nhà mà cả người đi nuôi đẻ.

Nhiều người như bà Hai chọn nghề nuôi đẻ vì đó là nghề phù hợp với họ. Đa số họ là những phụ nữ luống tuổi, có kinh nghiệm chăm sóc em bé và người mới qua kỳ sinh nở. Theo bà Hai, nghề này đòi hỏi phải chịu khó. Em bé mới chào đời thường “khó ở” trong những tháng đầu. Thời gian này, người mẹ lại mất sức nhiều sau cuộc vượt cạn nên cần có người phụ giúp. Nhất là những phụ nữ mới làm mẹ lần đầu, chưa có kinh nghiệm. Trong trường hợp không có người thân phụ giúp, những bà vú nuôi như thế trở thành “cánh tay phải” đắc lực của họ. Thức đêm để trông bé, pha sữa, giặt tã, vệ sinh cho mẹ… tất cả những công việc này đều phải nhờ vào bàn tay của vú nuôi. Nghề này sướng ở chỗ, họ chỉ “tập trung vào chuyên môn” là chăm sóc mẹ và con, ít làm việc nhà. Bởi vậy, có nhiều người đi nuôi đẻ sau một thời gian trở nên… béo trắng như bà đẻ! Gặp phải em bé “dễ tính”, không quấy về đêm trong tháng đầu, dễ ăn dễ ngủ, mấy bà vú nuôi lên ký là cái chắc! Chị Thu Hương - chủ một vựa buôn bán phế liệu ở Nha Trang kể: “Bà vú nuôi nhà mình đi nuôi đẻ mà sướng như tiên. Tháng đầu tiên, mới 8 giờ tối bả đã ngủ khò, đêm bé ọ ẹ một chút đã có mẹ nên bả yên tâm đánh một giấc tới sáng. Đẻ xong, mình ăn không được nên bả thay mình “thanh toán” hết đồ bổ dưỡng cho đỡ phí! Sau một tháng, bả than trời vì tăng gần 2 ký. Người ta đi nuôi bà đẻ thì vất vả, còn bà vú nuôi của mình ngược lại, được… bà đẻ nuôi nên khỏe re!”.

Biết nghề nuôi đẻ đang đắt khách, lại hiếm người nên không ít bà vú nuôi bắt đầu có tính “chảnh”. Có người ra hẳn điều kiện: ngoài tiền lương, chủ nhà còn phải cho thêm vài bộ đồ; có người còn yêu cầu gia chủ phải sắm riêng đồ dùng cá nhân như: bàn chải đánh răng, dầu gội đầu, xà phòng tắm… cho mình trong quá trình cùng “nằm ổ” với bà đẻ! Khổ nỗi, làm tốt thì gia chủ không tiếc gì; có điều nhiều bà vú nuôi đi nuôi đẻ mà cứ ngáy o o suốt đêm, mặc cho mẹ “vật lộn” với con, khi ca thán thì các bà vú giận dỗi, đòi về. Sợ không có người bên cạnh lúc đêm hôm nên nhiều người ráng nhịn. Nhưng cũng có người khó tính không chấp nhận nên mới được vài ngày đã đơn phương chấm dứt hợp đồng!

3. “Nói vậy thôi cô ơi, chứ đi nuôi đẻ cực lắm” - bà Thu, năm nay 60 tuổi, có gần 5 năm làm nghề này tâm sự. Nhà bà Thu ở Vạn Ninh, nghề chính của bà là đi cắt lúa thuê. Mấy năm nay, tuổi già sức yếu, nghe người ta nói đi nuôi đẻ kiếm được nhiều tiền nên bà Thu quyết định… chuyển nghề. “Tôi dựa vào kinh nghiệm là chính. Tôi nuôi 5 đứa con, thêm chục đứa cháu ngoại, kinh nghiệm đầy mình còn gì? Có điều, bây giờ mấy cô nuôi con theo kiểu tiên tiến, ít ai chịu nằm ổ kiêng cữ cả tháng trời như thế hệ trước nên đâm ra, kinh nghiệm của tôi thành… lạc hậu. Đi nuôi đẻ bây giờ phải biết tính chủ để chiều, mình làm theo ý mình, họ không chịu, hay nổi quạu, thậm chí còn mắng mình không ra gì” - bà Thu kể. Có lần, bà đi nuôi đẻ cho một gia đình giàu có, cô chủ thì tính tình dễ thương nhưng hai bà mẹ - mẹ chồng và mẹ ruột của cô lại cực kỳ khó tính. Họ theo dõi, xét nét bà từng chút. Khổ một nỗi, hai bà sui mỗi người một ý nên nếu bà Thu làm theo lời người này thì sẽ bị người kia mắng và ngược lại. Một tháng 30 ngày thì hết 29 ngày bà bị người ta cự nự, cằn nhằn, kể cả trong bữa ăn. Tiếng là không phải làm việc nhà nhưng vì cô này ở chung nhà chồng nên mỗi khi giặt đồ cho bé, bà thường được bà mẹ chồng “tận dụng”, nhờ giặt luôn một thau đồ bự cho cả nhà! Đó là chưa kể những lúc em bé ngủ, bà Thu còn được người nhà “tranh thủ” nhờ làm cái này, cái kia, loay hoay mãi vẫn không hết việc.

Với nhiều người khác, gặp gia chủ tốt bụng, họ còn được thưởng thêm tiền sau một tháng chăm bà đẻ. Nhưng cũng có nhiều người bị gia chủ ăn chặn tiền công, trừ bớt tiền lương khi cho rằng họ làm việc chưa tốt ở khoản này, khoản nọ. Dù vậy, với những người chọn nghề nuôi đẻ, họ tạm hài lòng với công việc của mình vì nghề này có thu nhập khá. Bà Hai tâm sự: “Những người làm nghề này như tôi đa số là lớn tuổi, không có việc làm, hoàn cảnh khó khăn. Nhờ có nghề nuôi đẻ, mỗi tháng tôi cũng để dành được một khoản kha khá, phòng lúc tuổi già ốm đau, bệnh tật”.

Theo nhiều người, nghề nuôi đẻ cũng là một nghề “hot” hiện nay khi cung không đủ cầu. Nhưng nghề nào cũng có quy luật riêng. Một số người có kinh nghiệm lâu năm trong nghề cho biết, nếu không có tính cần mẫn, chịu khó và… chịu đựng, khó có thể trở thành một bà vú nuôi mát tay, có khi còn phải “giải nghệ” sớm! Riêng anh bạn tôi - có vợ sắp đến ngày “vượt cạn” - đau đầu cả tháng nay vì không kiếm ra người nuôi đẻ, “đụng” đến ai cũng bị “kẹt sô”. Vì thế, để phòng hờ đến phút chót mà vẫn chưa kiếm được người, anh đã mua một đống sách về “chăm mẹ chăm bé”, đồng thời tích cực lên mạng học cách chăm vợ đẻ để làm người nuôi đẻ… miễn phí cho vợ mình. Đây cũng là lựa chọn của nhiều ông bố trẻ trong thời buổi khó khăn, vừa đỡ một khoản chi phí vừa không phải bực mình khi rước phải một bà vú nuôi không vừa ý…

T.H - L.H