KỲ 2: ĐỤNG ĐỘ “HẢI TẶC”

Khi đoàn kiểm tra lập biên bản, các chủ ghe vi phạm thường tỏ thái độ không hợp tác.

Đoàng, đoàng, đoàng… 3 phát súng AK đanh gọn được bắn chỉ thiên để uy hiếp tinh thần bọn “hải tặc”. Thế nhưng, bất chấp lệnh yêu cầu dừng lại để kiểm tra, chiếc ghe “bọ cạp” làm nghề giã nhủi vẫn quay đầu tháo chạy ra biển. Lúc này, ngoài việc buông lời thách thức, chửi bới, bọn “hải tặc” còn dùng đá chẻ, các vật dụng trên tàu tấn công, không cho ca nô của đoàn kiểm tra có cơ hội áp sát. Sau gần một giờ truy đuổi, thấy khó có thể cắt đuôi được lực lượng kiểm tra, chiếc ghe đột ngột dừng lại và bất ngờ quay mũi, đâm sầm vào ca nô của chúng tôi. Không dừng lại ở đó, sau khi vồ hụt “con mồi”, chúng còn hạ thấp 2 càng nhủi và quét ngang 180o khiến chúng tôi ngã rạt xuống sàn ca nô. Trong khi chúng tôi đang chờ lực lượng trên bờ ứng cứu, kiểm tra thương tích các thành viên trong đoàn, thì chiếc ghe “bọ cạp” đã tăng tốc, mất hút trong màn đêm.

° Khai thác hủy diệt

Đồng hồ đã chỉ qua con số 12, nghĩa là một ngày mới lại bắt đầu và chiếc ca nô của chúng tôi vẫn âm thầm tiếp tục hành trình đi săn “hải tặc”. Khi chúng tôi đến khu vực xã Vạn Long, bỗng phát hiện gần bờ một đốm sáng nhỏ đang di chuyển ngay trên mặt nước. Như quá quen với tình huống này, anh em trong đoàn tuần tra đều nhận định đây là đối tượng sử dụng kích điện, khai thác thủy sản mang tính hủy diệt. Khi chiếc ca nô vừa trờ tới, trước mắt chúng tôi là người đàn ông có khuôn mặt khắc khổ, cặp mắt của ông ngơ ngác khi thấy sự hiện diện bất ngờ của đoàn tuần tra. Sau một hồi loanh quanh kêu khổ, người đàn ông được yêu cầu lên ca nô để lập biên bản vi phạm. Ông tên là Trần Văn Phương, ở thôn Ninh Thọ, xã Vạn Long. Sau khi giải thích cho ông Phương biết hành động sai trái của ông cũng như sự nguy hại của hành động ấy đối với tài nguyên sinh vật biển, đoàn tuần tra đã tiến hành thu giữ các tang vật vi phạm gồm 1 bình ắc quy, 1 tấm lưới, giỏ và dụng cụ kích điện.

5 phút sau, cách đó không xa, chúng tôi lại phát hiện thêm một đốm sáng lờ mờ đang di chuyển gần bờ. Khác với lần trước, sau khi thấy ca nô của đoàn tuần tra, người này cố tình tháo lưới ra vùi sâu xuống bùn để phi tang rồi bỏ chạy. Khi ca nô áp sát, người đàn ông này cứ chạy vòng quanh, đến khi 2 thanh tra viên cùng nhảy xuống đuổi theo giữ lại thì anh ta mới chịu lên ca nô ký vào biên bản. Sau khi “chất vấn” anh ta đến nơi đến chốn, chúng tôi mới biết tên anh ta là Lê Văn Châu ở thôn Lộc Thọ, xã Vạn Long; còn trước đó anh ta khai tên là Đỏ. Theo quy định về xử phạt các hành vi gây hại đối với môi trường biển, việc sử dụng kích điện để đánh bắt thủy hải sản sẽ bị xử phạt từ 1 triệu đến 3 triệu đồng, tùy vào mức độ vi phạm, đồng thời tịch thu tang vật vi phạm để tiến hành tiêu hủy. Nhìn những tang vật thu giữ được của người đi kích điện, anh Tòng không giấu nổi sự bức xức: “Mấy cái kích điện này trông thế thôi, nhưng khả năng hủy hoại của nó đối với môi trường sinh vật biển rất lớn. Chúng đi đến đâu là tất cả các loại sinh vật biển từ lớn đến bé đều bị hủy diệt hết”.

° Cuộc rượt đuổi lúc 2 giờ sáng

Lực lượng Biên phòng dùng biện pháp khống chế, các tàu cá vi phạm mới dừng lại để kiểm tra.

Hơn 1 giờ sáng, ca nô của chúng tôi trên đường trở về. Đến khu vực xã Vạn Khánh, chúng tôi bỗng nghe đâu đó tiếng máy tàu rền rĩ trong đêm vắng. Với kinh nghiệm nghề nghiệp, anh Tòng và các đồng nghiệp xác định được là ghe “bọ cạp”, loại ghe mà bọn “hải tặc” sử dụng để càn quét tận diệt các loài hải sản. Khi đã xác định được mục tiêu đang di chuyển, chiếc ca nô của chúng tôi mở hết tốc lực lao thẳng về hướng phát ra tiếng máy nổ. Trước khi đi kiểm tra, chúng tôi đã được anh Tòng cho biết một số thông tin về đặc thù của loại ghe chuyên làm nghề giã nhủi. Sở dĩ loại ghe này được gọi là ghe “bọ cạp” vì nhìn bề ngoài trông nó khá giống hình hài của một con bọ cạp khổng lồ. Nó càng dễ nhận biết hơn khi có 2 chiếc càng luôn chĩa ra phía trước theo hình chữ V, mỗi càng dài khoảng 8 - 10m được làm bằng loại gỗ tốt có đường kính 20cm; phía dưới đáy mắc một tấm lưới có chiều rộng khoảng 20m, phía đầu của mỗi càng và đáy chì được nối dây điện và nguồn điện được kích lên đến hàng ngàn oát. Sự nguy hiểm của loại tàu này không chỉ dừng lại ở việc sử dụng 2 chiếc càng mang lưới để nhủi quét sát tận mặt đáy biển, mà chúng còn hủy diệt tất cả các loài thủy sản, tảo, vi sinh vật… nơi chúng đi qua. Với cách thức đánh bắt như vậy, không một loại thủy hải sản nào có thể thoát khỏi sự khuếch đại của dòng điện và mật độ thủy sản chịu tác động trở nên lớn hơn gấp nhiều lần. Theo quy định, những chiếc ghe “bọ cạp” này nếu bị bắt giữ sẽ chịu mức phạt hành chính rất lớn. Chính vì thế, những người sử dụng loại tàu này thường là những kẻ liều lĩnh và luôn sẵn sàng chống trả quyết liệt nếu vấp phải sự kiểm tra của các cơ quan chức năng.

Đúng 2 giờ sáng, chúng tôi tiếp cận được chiếc ghe “bọ cạp” khi nó đang di chuyển ở khu vực gần bờ giáp ranh giữa xã Vạn Khánh và Vạn Phước. Khi nghe lệnh yêu cầu dừng tàu để kiểm tra, lập tức chiếc ghe “bọ cạp” tăng ga lao nhanh về phía trước. Không thể để mất mục tiêu, chiếc ca nô bé nhỏ của chúng tôi cũng tăng tốc và cuộc rượt đuổi trong đêm bắt đầu. Đúng như lời anh Tòng, để đối phó với cơ quan chức năng, ghe “bọ cạp” được bọn “hải tặc” lắp loại máy công suất lớn, vận tốc tương đương với chiếc ca nô mà chúng tôi sử dụng. Chính vì thế, việc rượt đuổi không dễ dàng. Lúc này, trên chiếc ghe “bọ cạp” có 4 thanh niên, trong đó 1 người điều khiển ghe, còn 3 người đứng phía đuôi ghe với dáng vẻ khiêu khích. Khi biết chúng có ý định chống đối, Trung úy Nguyễn Đăng Long lập tức lên đạn và bắn 3 phát súng AK để thị uy. Nhưng bọn “hải tặc” không hề nao núng, ngược lại, chúng càng tỏ rõ sự hung hăng khi cả 3 tên đồng loạt đứng lên, tay cầm gậy chỉ trỏ về phía chúng tôi khiêu khích. Anh Tòng nói như ra lệnh cho các đồng nghiệp mình: “Đổ thêm nhiên liệu, anh em sẵn sàng, để xem chúng chạy đâu cho thoát”. Nhận thấy lực lượng tuần tra không có ý định bỏ cuộc, bọn chúng liền mang những hòn đá chẻ, vật dụng có trên thuyền ném về phía chúng tôi để ngăn không cho ca nô áp sát. Sau gần một giờ truy đuổi, đến khu vực Tuần Lễ - Vạn Thọ, thấy khó có thể cắt đuôi được lực lượng kiểm tra, chiếc ghe đột ngột dừng lại. Khi ca nô cách chiếc ghe khoảng 5m thì những tảng đá chẻ được chúng ném về phía chúng tôi càng nhiều hơn, khiến nước bắn tung tóe, chiếc ca nô cứ chao đảo giữa biển. Bất ngờ, bọn “hải tặc” quay mũi ghe và cố tình đâm vào ca nô của chúng tôi. Không dừng lại ở đó, sau khi vồ hụt “con mồi”, chúng còn hạ thấp 2 càng nhủi và quét ngang 180o khiến chúng tôi ngã rạt xuống sàn ca nô, có người còn bị hất văng xuống biển. Chỉ cần 2 cái càng đó xuống thấp khoảng 10cm, chiếc ca nô của chúng tôi có thể sẽ bị lật úp giữa biển. Nhận định được sự nguy hiểm đang ở trước mắt, anh Tòng gọi điện thoại liên lạc đến các xã Vạn Long, Vạn Thọ, Đại Lãnh, Đồn Biên phòng 358 để xin lực lượng hỗ trợ, tiếp ứng. Trong khi chúng tôi chờ lực lượng trên bờ ứng cứu và kiểm tra thương tích các thành viên trong đoàn thì chiếc ghe “bọ cạp” đã tăng tốc, mất hút trong màn đêm.

Xiết điện là hình thức khai thác thủy sản bị nghiêm cấm.

Sau 9 giờ đồng hồ đi săn “hải tặc”, chúng tôi kết thúc buổi tuần tra đúng lúc vừng đông vừa ló dạng. Chưa kịp nghỉ ngơi, các thành viên trong Đội Thanh tra số 4 gồm 3 người lại phải tiếp tục công việc của mình là tiếp xúc, xử lý các trường hợp vi phạm đã có giấy hẹn lên làm việc. Công việc nặng nhọc, vất vả là vậy, nhưng mọi người không hề kêu ca vì theo các anh, đó là nhiệm vụ. Điều khiến chúng tôi băn khoăn là hiện nay, ngoài chế độ bồi dưỡng 15 ngàn đồng/người/đêm, các chính sách quy định nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho con người khi làm nhiệm vụ này dường như vẫn chưa được quan tâm.

A.T - N.T