Trong căn nhà mới xây có gác lửng thay cho căn nhà ván tạm dựng đã bị sập cách đây không lâu, giọng ông Phạm Văn Sang (thôn Xuân Lạc, xã Vĩnh Ngọc, TP. Nha Trang) chân thành: “Nếu chỉ trông vào sự dành dụm của gia đình thì có lẽ cả đời, vợ chồng tôi cũng không xây nổi ngôi nhà này”. Bởi lẽ, ông bị mù đã nhiều năm, bà cũng đã có tuổi, 2 con còn đang học. Cả gia đình 4 người đều trông vào số chổi vợ chồng ông làm ra… Xây dựng nhà - điều tưởng chừng không thể ấy đã trở thành hiện thực nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước, cộng đồng và sự chắt bóp chi tiêu của gia đình. Để khoảng 6.000 hộ nghèo trong toàn tỉnh được hưởng niềm vui như thế ngay trong năm 2009 và 2010, tỉnh đang tích cực kêu gọi sự sẻ chia của cộng đồng.

Hơn 90 tuổi, cụ Nguyễn Duy Đệ (Diên Toàn, Diên Khánh) mới được sống trong ngôi nhà khang trang

° Ước mơ thành hiện thực

Hơn 90 tuổi, lần đầu tiên trong đời, cụ Nguyễn Duy Đệ (thôn Trung Nam, xã Diên Toàn, Diên Khánh) được ở trong ngôi nhà xây chắc chắn, có nền gạch bông từ 10 triệu đồng hỗ trợ của xã và sự gom góp của các con. Vẫn minh mẫn nhưng mắt đã yếu và hơi lãng tai, nên thỉnh thoảng, con gái cụ ở nhà ngay bên cạnh vẫn chạy qua chạy lại đỡ lời. Chị kể: Ngày đầu ở trong căn nhà mới, ông cụ mừng quá hát suốt! Bởi bao nhiêu năm, ông chỉ sống trong nhà vách đất, rồi vách ván, lợp tôn, đã sập 2 lần, bị sập rồi cất vách lại.

11 giờ, ông Lê Cang (thôn 3, xã Ninh Sơn, huyện Ninh Hòa) mới đi phụ hồ về. Thấy nhà đông người, ông có vẻ ngại ngần. Chỉ khi tôi nắm bàn tay đen sạm, khô và chai sần kéo ông ngồi xuống trò chuyện, ông mới thoải mái, tự nhiên hơn. 55 tuổi nhưng nước da đen sạm, dáng người cao gầy in hằn nỗi vất vả khiến ông già hơn nhiều so với tuổi của mình. Trong câu chuyện lộn xộn, thỉnh thoảng, vợ ông lại chen vào: “Khổ ghê lắm! Mừng ghê lắm”. Khổ bởi cái nghèo đeo đẳng gần 30 năm nay. Trước đây, ông bệnh dầm dề mấy năm ròng. Một mình vợ ông làm thuê nuôi 2 con nhỏ ăn học và 1 người con bị tâm thần, suốt ngày chỉ biết lang thang khắp nơi. Sau này, sức khỏe khá hơn, ông đi làm phụ hồ thì lại đến lượt bà ốm yếu. Nhớ lại thời gian đó, mắt bà đỏ hoe. Có lúc gần Tết, nhà còn nửa lon gạo, nấu cơm không được, nấu cháo không xong, bà bất lực ngồi khóc, may mà được một cán bộ Hội Phụ nữ xã khi ấy giúp đỡ ít tiền mua gạo, rồi đề nghị lên xã hỗ trợï 10kg gạo để ăn Tết. Mừng vì giữa lúc khó khăn ấy, gia đình là một trong những hộ đầu tiên của thôn được hỗ trợ nhà đại đoàn kết từ nguồn Quỹ Vì người nghèo. Vợ chồng ông chia sẻ: “Được hỗ trợ 7,5 triệu đồng cất nhà, chúng tôi mừng quá, liền vay mượn thêm của ngân hàng để làm nhà kịp đón Tết. Năm đó, tất cả tiền đều dồn vào xây nhà, nhưng nhờ Hội Phụ nữ xã và bà con hàng xóm giúp đỡ, gia đình tôi vẫn có cái để vui Xuân. Hiện giờ, cuộc sống vẫn rất vất vả nhưng gia đình tôi rất hạnh phúc vì có căn nhà mới, không còn cảnh hoảng hốt bỏ chạy khi nhà sập.

° “Bầu”, “bí” thương nhau

Khi chúng tôi đến thăm, gần chục người đang tất bật xây nhà cho vợ chồng chị Lưu Thị Kim Hoa và anh Nguyễn Văn Sơn (thôn Phước Trạch, xã Diên Toàn, Diên Khánh). Vừa mở móng 1 ngày thì gặp mưa lũ nên mất cả tuần sau đó mới làm lại. Nhà của anh chị trước đây vốn chỉ là cái trại, che tạm mái tôn để trông coi đất đai, vườn tược. Mấy hôm mưa bão, nước ngập nhà, ngập vườn, mái tôn bay tứ tung khiến cả nhà phải sang  nhà người quen ở tạm. Vợ chồng làm nông, nuôi 2 con đang tuổi ăn học, thu nhập 179.000 đồng/người/tháng nên không có khả năng xây nhà. Đợt này, nhân được Nhà nước hỗ trợ 15,2 triệu đồng làm nhà, anh em họ hàng cũng xúm lại giúp đỡ. Nhìn mảnh vườn đu đủ và rau cải quanh nhà bị nước ngập chết hết, chị Hoa bùi ngùi: “Còn gì nữa đâu. Mưa bão đã làm xoong, nồi, thau, chậu trôi mất. Gia đình làm nhà, anh em họ hàng đều giúp công, không lấy tiền. Làm xong cũng mạnh ai về nhà nấy ăn cơm, chứ đến bữa cơm thợ, chúng tôi cũng không nuôi nổi. Anh em cũng nghèo, toàn làm phụ hồ và thợ xây, nhưng “một giọt máu đào” vẫn hơn nên sẵn sàng xúm lại giúp đỡ, còn cho mượn thêm tiền để xây ngôi nhà móng cao tránh lụt, rộng 35m2, đóng gạch men, tô trát đàng hoàng”.

Nhờ chính sách hỗ trợ nhà ở cho người nghèo, 3 mẹ con chị Phan Thị Ngọc Diệu (thôn 1, xã Diên Đồng, Diên Khánh) đã sắp hoàn thành ngôi nhà xây có diện tích 28m2. Rồi đây, gia đình chị sẽ không còn phải ở trong ngôi nhà vách liếp, mỗi lần mưa, mọi thứ ướt hết dù đã che bạt khắp phía.

30 năm nay, gia đình ông Điểm Văn Khinh và bà Trần Thị Chút (thôn 3, xã Ninh Sơn, huyện Ninh Hòa) sống trong nhà tranh vách đất. Mái tranh cứ mục rồi lại thay, vách sập thì làm lại. Căn nhà chưa đến 20m2, tường nứt toang hoác, nền đất mấp mô, tối và ẩm thấp càng trở nên chật hẹp, ngột ngạt mỗi khi có khách đến chơi. Ốm yếu và mệt mỏi, bà Chút cho biết: Nhà có 5 người, thì 1 người bệnh, 2 người mất sức lao động, 2 người làm ruộng và làm mướn, nằm mơ tôi cũng chưa bao giờ dám nghĩ rằng, mình sẽ xây được căn nhà gạch khang trang. Được hỗ trợ 16,4 triệu đồng, gia đình ráng vay mượn thêm gần 10 triệu đồng để có được căn nhà đàng hoàng”.

Ông Đinh Tấn Bửu - Thôn trưởng thôn 3 (Ninh Sơn, Ninh Hòa) chia sẻ: “Thôn có gần 400 hộ, với hơn 1.600 nhân khẩu, phần lớn có cuộc sống rất khó khăn nên cần sự chung tay góp sức của cộng đồng”. Ông Nguyễn Công Tuân - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Ninh Sơn cho biết: “Trước khi có Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ, xã cũng đã có chương trình xây nhà đại đoàn kết, nhà tình thương, hỗ trợ những gia đình đau bệnh đột xuất… từ Quỹ Vì người nghèo. Tuy số tiền hỗ trợ cho mỗi trường hợp không nhiều nhưng đó là động lực giúp người nghèo vươn lên trong cuộc sống, tin tưởng vào chính sách của Đảng, Nhà nước”.

° Chung tay tiếp sức cho người nghèo

Với những hộ khó khăn, ngoài sự hỗ trợ của Nhà nước, sự chia sẻ của cộng đồng thông qua Quỹ Vì người nghèo là món quà vô cùng quý giá. Để khoảng 6.000 hộ nghèo trong toàn tỉnh có nhà mới trong năm 2009 và 2010, tỉnh đang tích cực kêu gọi các cá nhân, tổ chức tùy khả năng đóng góp cho Quỹ Vì người nghèo tỉnh. Hưởng ứng lời kêu gọi của tỉnh, nhiều doanh nghiệp, người dân đang chung tay tiếp sức cho người nghèo.

Thành lập và hoạt động vào năm 2008, bên cạnh hoạt động kinh doanh, Công ty Cổ phần Bất động sản dầu khí Hà Quang luôn quan tâm các hoạt động từ thiện xã hội. Theo ông Trần Văn Hiệp - Phó Tổng Giám đốc Công ty: Doanh nghiệp, doanh nhân cần tích cực tham gia các hoạt động từ thiện xã hội đóng góp cho cộng đồng. Vì vậy, Công ty đã hỗ trợ phương tiện cho các hộ dân ở địa bàn có dự án của mình chuyển đổi ngành nghề; ủng hộ đồng bào bị bão lụt; hỗ trợ xe đạp cho học sinh dân tộc thiểu số huyện Khánh Vĩnh;… Hưởng ứng đợt phát động ủng hộ Quỹ Vì người nghèo tỉnh, Công ty trích từ quỹ phúc lợi và vận động cán bộ, nhân viên đóng góp 300 triệu đồng.

Công ty Lâm sản Khánh Hòa là doanh nghiệp thường xuyên có mặt trong danh sách ủng hộ Quỹ Vì người nghèo tỉnh. Ông Nguyễn Văn Tân - Phó Giám đốc Công ty chia sẻ: Ngoài nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, Công ty luôn xác định trách nhiệm sẻ chia khó khăn với người nghèo. Vừa qua, tại buổi gặp gỡ với các doanh nghiệp, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Lâm Phi đã chia sẻ với chúng tôi rằng, tỉnh còn khoảng 6.000 căn nhà của hộ nghèo chưa được xây. Quỹ Vì người nghèo của tỉnh đang tập trung hỗ trợ người nghèo xây nhà. Tại đợt vận động này, Công ty ủng hộ 100 triệu đồng. Ông Tân cũng cho biết thêm, Công ty còn có nhiều hoạt hỗ trợ cộng đồng như: hỗ trợ 100 triệu đồng để tô trát nhà cho người dân các xã thuộc địa bàn hoạt động của mình; tặng máy cày tay cho người dân xã Khánh Thành; tạo việc làm để ổn định đời sống của người dân. Hàng năm, Công ty sử dụng 500 đến 600 lao động thường xuyên là người dân tộc thiểu số để bà con có thu nhập ổn định.

83 tuổi, lại đang bị ốm, Hòa thượng Thích Minh Trí (chùa Từ Vân, phường Phước Tiến, TP. Nha Trang) vẫn nhờ người đến ủng hộ Quỹ Vì người nghèo của tỉnh 2 triệu đồng với tâm nguyện “tích thiện”, chia sẻ bớt khó khăn với người nghèo. Tiếp sức cho người nghèo, lời kêu gọi ủng hộ cho Quỹ Vì người nghèo của tỉnh đang nhận được sự hưởng ứng tích cực của các tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp, doanh nhân, các nhà đầu tư, tổ chức kinh tế trong và ngoài tỉnh; các cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, lực lượng vũ trang; các tổ chức chính trị xã hội, xã hội nghề nghiệp, các tổ chức tôn giáo và từng người dân.

 KHÁNH NINH - NHÃ UYÊN