Không ồn ào, náo nhiệt nhưng bên trong những tiệm cầm đồ lại hết sức sôi động bởi những “thương vụ” giữa người “cầm” và người “thế”. Người mang đồ đến thế mặc cả nhiều lần để mong có một món tiền mình cần; trong khi đó, chủ dịch vụ cầm đồ lại muốn dìm giá xuống dưới giá trị thực của đồ cầm thế nhằm tránh rủi ro và kiếm lời. Dịch vụ cầm đồ hiện nay đang ăn lên làm ra, tuy nhiên, đằng sau đó là những câu chuyện…

Kho chứa xe của một tiệm cầm đồ.

° CÁI GÌ CŨNG CẦM!

Ngày cuối tuần, dưới cơn mưa đầu mùa trung tuần tháng 11, trong vai một người đi cầm đồ, chúng tôi chạy xe gắn máy quanh thị xã Cam Ranh. Sau vài vòng chạy quanh trung tâm thị xã, chúng tôi dừng chân trước tiệm cầm đồ tên A.Đ, đường N.T.K thuộc khu vực phường nội thị (thị xã Cam Ranh). Lúc này, phía trước tiệm cầm đồ, hàng chục người, chủ yếu là cánh chạy xe ôm đang tụ tập đánh bài ăn tiền. Thấy có người đến tiệm cầm đồ, một người đàn ông trung niên đứng dậy, đi vào trong tiếp chúng tôi. Nhận ra người bạn tôi là khách quen, ông chủ tiệm hất hàm hỏi: “Đi đâu miết giờ mới thấy, có gì không?”. Anh bạn chỉ sang phía tôi, ra vẻ rầu rĩ nói: “Có thằng bạn kẹt tiền quá, muốn thế con xe này lấy tiền xài”. Nói rồi, bạn tôi chỉ sang chiếc xe dựng sát phía cửa tiệm.

Sau câu chào buông lửng, ông chủ tiệm tiến lại săm soi chiếc xe của tôi rồi khẽ lắc đầu, nói: “Xe này giờ không được bao nhiêu. Ở đây, người ta không ham loại xe này, bán chậm lắm”. Sau một hồi vòng vo, ông chủ tiệm tên V.D phán: “5 triệu!”. Tôi nhìn sang ông chủ tiệm lên tiếng: “Sao rẻ vậy? Con này em vừa mua cả chục triệu đồng đấy ông anh!”. Sau một hồi thương thảo, tuy có sự quen biết với anh bạn, nhưng chủ tiệm vẫn giữ nguyên giá đã “phát” ban đầu. Lấy lý do tôi đang cần 7 triệu đồng nên mới đi “cắm” con xe này, sau 2 tuần là “nhổ” (lấy lại). Tuy nhiên, ông chủ vẫn một mực giữ nguyên giá. Ông ta giải thích: “Đồ thế anh định giá chuẩn mà, nếu có thêm cũng không được bao nhiêu. Có vậy anh mới làm ăn được chứ, quen biết anh cũng chịu”. Cuộc thương thảo của chúng tôi với chủ tiệm có vẻ đang đi vào “ngõ cụt” thì bỗng dưng bị cắt ngang bởi một phụ nữ ngoài 30 tuổi, trên tay cầm một bọc tiền tới để “nhổ” xe.

Trong lúc đợi chờ, chúng tôi được biết, chị H. - người phụ nữ trên đem thế con xe SCR của Honda cách đây 2 tuần để cá độ các giải bóng đá bên tận trời Âu. Chiếc xe của chị  H., sau 2 tuần nằm chờ thân chủ đến rước về đã bị phủ một lớp bụi phía trên. 2 tuần, không biết các cuộc cá cược của chị này ra sao, chỉ biết để “nhổ” lại con xe, chị đã phải trả 15 triệu đồng tiền gốc cộng tiền lời 30.000 đồng/ngày. Chị H. than: “Mê cá độ, không bỏ được. Bị ổng la nên tui đành vay mượn mấy nhỏ bạn để có tiền “nhổ” xe. Tháng này đen quá anh ạ, đá trận nào là đi trận đó”. Nói rồi chị quay sang ông chủ tiệm dò hỏi: “Em còn con xe Trung Quốc nhưng không có giấy tờ, cầm được bao nhiêu anh?”. Ông D. trả lời: “Không giấy tờ thì mạo hiểm thật, nhưng không sao, cứ mang đến đây coi đã”. Chị H. rời tiệm cầm đồ mà khuôn mặt buồn như “trời đổ mưa”.

Một số giấy tờ giả mạo nhằm hợp thức hóa giấy tờ để thế đồ gian được lực lượng Công an thu giữ.

Tại bàn làm việc của chủ tiệm A.Đ có 2 quyển sổ ghi chép. Liếc sơ, chúng tôi nhận thấy người ta đem đủ thứ đến để cầm: điện thoại di động, nhẫn vàng Tây, chứng minh nhân dân, bằng lái xe, nồi cơm điện…. Tuy nhiên, hàng có giá nhất vẫn là xe gắn máy. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, do gần Cảng Ba Ngòi và một số nhà máy chế biến thủy hải sản gần khu vực cảng nên danh sách những người cầm thế không chỉ có dân địa phương mà còn có nhiều người từ các địa phương khác. Vì nhiều nguyên do khác nhau nên họ đã tìm đến tiệm cầm đồ này lấy tiền “nóng” để giải quyết công việc đột xuất.

Tiệm A.Đ có gần 100 chiếc xe gắn máy đang nằm bất động đợi “thân chủ” đưa về. Hàng cầm thế thông dụng nhất là xe gắn máy kiểu dáng Wave (xuất xứ Trung Quốc), xe tay ga như: SCR (Honda), Attila (SYM)… Trong số  đó, có không ít chiếc đã bị thân chủ “bỏ quên” vì không có khả năng “nhổ” xe. Theo giấy hẹn, cầm không quá 30 ngày, nếu thân chủ sai hẹn thì chủ tiệm sẽ bán theo “hợp đồng” nếu có khách. Ngoài “văn phòng” chính này, ông D. còn một kho chứa khác ở nhà một người quen.

Ngoài kinh doanh cầm đồ, ông D. còn kiêm luôn ghi cá độ bóng đá. Vì vậy nên mỗi khi có giải Ngoại hạng Anh, La liga (Tây Ba Nha), Bundesliga (Đức), Seri A (Italia) hay vòng loại World Cup 2010 vừa qua cũng được nhiều người đến đây “đá bóng”. Trong số họ có người khi đến bằng xe máy nhưng lúc về lại… lội bộ do thua độ!

° NHỘN NHỊP TIỆM CẦM ĐỒ SINH VIÊN

Ở khu vực Trường Đại học Nha Trang, có nhiều sinh viên là khách quen của một tiệm cầm đồ gần đó. Khi chúng tôi ghé vào, chị chủ tiệm tỏ ra dò xét. Nhưng khi nghe nói chúng tôi muốn mua xe thanh lý thì chị ta vui vẻ: “Đầu tháng 12 em quay lại nhé, chị mới thanh lý hết tháng trước. Nhưng em định mua xe với giá bao nhiêu, ở đây xe giá nào cũng có…”.

Khu vực có đông sinh viên được xem là nơi “béo bở” để các tiệm cầm đồ hoạt động, nhất là vào mùa thi, nghỉ hè và nghỉ Tết. Mặt hàng mà các sinh viên đem “cắm” chủ yếu là xe máy, điện thoại, laptop, bếp ga… Tuy giá trị mặt hàng không cao nhưng số khách hàng đông nên mỗi ngày chủ tiệm cũng có vài trăm nghìn tiền lãi bỏ túi. Không những thế, đối tượng là sinh viên thường kéo dài thời gian trả lãi, sau đó bỏ hẳn vì không có tiền để lấy lại đồ đã cầm thế nên các chủ tiệm lại có thêm tiền lời sau khi thanh lý. Nguyễn A.T., sinh viên năm 4 Trường Đại học Nha Trang “mách”: “Muốn cầm đồ được giá thì xuống tiệm H. ở đường 2-4, ở đó cái gì cũng cầm và cũng bị ít “soi” hơn. Lãi suất thì ở đâu cũng vậy, cứ 3.000 đồng/triệu/ngày”. Khi chúng tôi hỏi làm sao để biết đồ mình cắm có bị “luộc”? T. bật mí: “Trước khi cắm nên để ý kỹ đồ của mình và tem niêm phong, thỉnh thoảng ghé thăm để nhìn xem tem có bị tháo hay xê dịch gì không. Nhưng nói vậy thôi chứ hên xui thôi, làm sao mà kiện được họ?”.

° KẺ GIAN DỄ LỢI DỤNG

Thực tế cho thấy, việc mở tiệm cầm đồ có vẻ không phát triển rầm rộ như trước. Thế nhưng, hình thức kinh doanh này đang bị biến tướng và đi vào hoạt động ngầm để tránh sự quản lý của các cơ quan chức năng. Các tiệm bán điện thoại di động, các điểm Internet… đều có thể trở thành tiệm cầm đồ với hình thức giao dịch đơn giản là tờ biên nhận viết tay. Với các kiểu cầm đồ, thế đồ này thì lãi suất tính theo ngày với mức từ 5.000 - 10.000 đồng/triệu/ngày.

Một tiệm cầm đồ “ăn nên làm ra” ở Nha Trang.

Với những chiêu thức đơn giản trong dịch vụ cầm thế, nhiều kẻ xấu đã lợi dụng tiệm cầm đồ để tiêu thụ đồ gian, đồ phạm tội. Điển hình là ngày 28-9, tại tiệm cầm đồ A.Đ (thị xã Cam Ranh), 2 đối tượng là Nguyễn Tuấn Hải (trú khu phố 5, phường Hố Nai, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) và Bùi Khắc Thuẫn (trú tổ dân phố Phúc Hải, phường Cam Phúc Nam, thị xã Cam Ranh) đã mang xe gắn máy hiệu AirBlade, biển số 79U1-3675 (biển số giả) và được ngụy trang bởi những giấy tờ giả (chứng minh nhân dân và giấy đăng ký xe) nên đã qua mắt được chủ tiệm. Tuy nhiên, rất may cho chủ tiệm A.Đ. vì cùng thời điểm đó, có Đội tuần tra Công an thị xã Cam Ranh đi ngang, do “có tật giật mình” nên 2 tên tội phạm định “bỏ của chạy lấy người” nhưng không thoát. Trao đổi với chúng tôi, một cán bộ trong ngành Công an cho biết, xung quanh dịch vụ cầm đồ còn khá nhiều bất cập như: lãi suất quá cao so với quy định, không đăng ký kinh doanh, kể cả việc tự ý đặt ra thời hiệu cầm cố khiến không ít người chỉ biết “ngậm bồ hòn” khi bị mất tài sản, chưa kể nhiều vụ phạm pháp hình sự cũng phát sinh từ dịch vụ này. Do vậy, các ngành chức năng cần có biện pháp chấn chỉnh để ngăn chặn sự biến tướng của loại hình dịch vụ kinh doanh “béo bở” này .

NGUYỆT - NAM