Hơn 20 năm làm thơ, nhà thơ nữ Lê Thị Thanh Vân đã sở hữu một gia tài thơ vừa đủ để làm giàu cho niềm vui riêng mình và chia sẻ cùng bạn bè, thi hữu gần xa. Chị từng xuất bản 4 tập thơ và có khá nhiều tác phẩm in chung trong các tuyển tập của tỉnh, trong nước. Thơ của chị giản dị, đời thường mà nhẹ nhàng đi vào cuộc sống, đi vào lòng người bằng những tình cảm chân thật, gần gũi. Ở hoàn cảnh nào, tâm trạng nào, thơ chị cũng toát lên những nét riêng, hồn hậu và nữ tính, cảm xúc thi ca gắn liền với những khát khao, suy tư và đôi khi triết lý. Ngược dòng (Nhà xuất bản Hội Nhà văn - 2008) là tập thơ mới nhất của chị, xuất bản trong những ngày tháng 8 lịch sử - một tập thơ đẹp về nội dung, thanh thoát về hình thức, được bạn bè thi hữu đón nhận như một món quà tặng của mùa thu.

45 bài thơ là ngần ấy cung bậc “cảm xúc”, là những “dấu lặng cuộc đời”, những “giấc mơ có thực”, là “cõi riêng” của người đi “ngược dòng”(*). Đọc Ngược dòng, mới thấy ẩn chứa bên trong cốt cách một người phụ nữ bình dị là một giọng thơ thâm trầm, hồn hậu: Tôi hành hạ tôi/Vì những câu thơ quá sức/Mùa thu và hoa cúc/Tôi và thơ. Và trong phút giây hướng về đấng sinh thành, về công ơn trời biển của người cha như ngọn núi Thái Sơn vững chãi giữa dòng đời cuộn trôi và suối nguồn ơn mẹ, lặng thầm chảy mãi: Ba dạy con đừng khóc khi vấp ngã trong đời/Phải đứng lên để tập làm người/Phải học làm người lương thiện… (Tưởng nhớ); Mùa xuân đâm chồi nảy lộc/Nghe như tiếng guốc mẹ về/Bông huệ con dâng trắng muốt/Mẹ ơi! Mai rộ đường quê (Mùa xuân viếng mộ mẹ).

Tập thơ đem đến cho người đọc một cảm quan tinh tế, một cái nhìn sâu sắc rất riêng, rất thời sự của Thanh Vân về cuộc sống và cũng trăn trở, day dứt khi cho, nhận trước tình yêu non tơ, cháy bỏng, ồn ã của tuổi trẻ: Đừng bảo tình yêu không có thật/Lỡ lầm em ngã vì yêu/Giờ đua nhau lên “mạng” quá nhiều/Cứ hứa hẹn dẫu chưa lần gặp mặt/Kỹ nghệ thông tin nay bùng dữ dội/“Chát” tưng bừng yêu cũng nhanh hơn… (Mùa xuân phía trước). Từ lửa tình nồng nhiệt, bỏng cháy của tuổi trẻ, bất chợt chị nhận ra mình dưới cái nhìn sâu sắc và rộng lượng rất riêng của người phụ nữ, một chút thở than, một chút tự sự khi không còn như thời xuân sắc: Bây giờ em không còn trẻ/Môi mắt nhạt nhòa khói sương/Em lạnh khi đông chưa đến/Râm ran lúc đau trở trời/Cũng thế tóc anh chớm bạc/Câu thơ thương sợi tóc huyền… (Tổ ấm).

Nếu chỉ đọc những dòng thơ, người đọc khó lòng nhận ra những cung bậc cảm xúc trong người phụ nữ ấy, bởi những cảm xúc và tâm tình cứ chợt ẩn hiện như của một tâm hồn thơ trẻ lại mang tầm vóc của một người đã ngoài sáu mươi: … Lau nỗi buồn, tôi đứng dậy thôi/Một chút son môi cho đời thêm thắm/Cuộc sống thì dày, niềm riêng mỏng lắm/Nghiêng chiều, an trú câu thơ (Cõi riêng). Khi gặp gỡ, tiếp xúc với mọi người, phong cách làm việc trẻ trung, tâm hồn chưa hề đoạn tuyệt thi phú của chị vẫn nhanh nhẹn, hoạt bát và cũng không hề yên phận với cái tôi trong thơ. Đọc Ngược dòng, người đọc như bị cuốn theo những chi tiết bất chợt của cuộc sống, thú vị như vừa nhấp xong chút cà phê đắng nhưng còn đọng lại dư vị trên môi: Những câu thơ gập ghềnh, vạm vỡ/Những câu thơ lấp lánh như sương/Tôi nặng nhọc với luống cày chữ nghĩa/Hoa ơi hãy nở bên đường/… Thôi nhé chút đam mê, nhẹ dạ (Thơ).

Là hội viên thơ nữ Khánh Hòa, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh, không chỉ hoạt động trong lĩnh vực thơ ca, Thanh Vân còn hướng lòng mình vào các hoạt động xã hội. Tâm hồn tưởng như mỏng mảnh ấy luôn quan tâm đến cộng đồng, luôn căng đầy sự sống khi văn chương thi phú lên tiếng gọi và điểm nổi trội ở chị là hoạt động từ thiện xã hội. Kỷ niệm chương Chữ thập đỏ (2007) dành cho chị như một ghi nhận lẽ sống vì mọi người của chị.

Từ những cảm xúc bình yên, ấm áp của cuộc sống; từ những tìm tòi, chắt lọc trong bút pháp khắc họa tình yêu và nguồn xúc cảm mới; bằng cá tính sáng tạo, độc đáo, thơ của Thanh Vân như đã ghi một dấu ấn, góp thêm tiếng nói trẻ trung, đầy sức sống cho thơ nữ Khánh Hòa.

NGỌC VÂN

-------------------------

(*) Tựa đề những bài thơ trong tập Ngược dòng của nhà thơ Thanh Vân.