Cơ quan chức năng kiểm tra một đại lý gạo trên đường Trần Quý Cáp (Nha Trang).

Sau sự kiện ngày 27-4, nhiều người đổ xô đi mua gạo khi thấy giá gạo liên tục tăng cao. Ngày 28-4, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã có Công điện khẩn số 01/CĐ-CT về việc tổ chức kiểm tra, kiểm soát việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết tại các chợ, đại lý đối với mặt hàng lương thực. Cùng ngày, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) chỉ đạo tổ chức Đoàn kiểm tra liên ngành gồm các Đội QLTT phối hợp với lực lượng Thuế, Phòng Kinh tế, Công an triển khai kiểm tra tình hình kinh doanh gạo trên địa bàn TP. Nha Trang, huyện Cam Lâm, thị xã Cam Ranh. Riêng tại Vạn Ninh, Ninh Hòa và Diên Khánh, lực lượng QLTT chủ động triển khai rà soát trong khi chờ phê duyệt kế hoạch hành động của UBND huyện. Tính đến cuối giờ chiều 29-4, trên 50 lượt kiểm tra đã được triển khai trên toàn tỉnh.

Ngày 1-5, giá gạo tại các đại lý ở TP. Nha Trang (trên đường 2-4, Trần Quý Cáp, Ngô Gia Tự…) chưa giảm so với 2 ngày trước và vẫn ở mức cao. Cụ thể: Gạo Tài nguyên 15.000 - 16.000 đồng/kg; Nàng Hương: 15.000 đồng/kg; Hương lài hạt trong: 14.000 đồng/kg, hạt đục: 16.000 đồng/kg; Bông lúa vàng: 16.000 - 19.000 đồng/kg; Gò Công: 14.000 - 18.000 đồng/kg; Ngọc nữ: 12.000 - 13.000 đồng/kg; gạo tròn ruộng: 10.000 - 11.600 đồng/kg; gạo nở Sài Gòn: 11.000 - 12.000 đồng/kg; dẻo Tu Bông: 12.000 - 13.000 đồng/kg; đặc sản Long An: 19.000 đồng/kg; thơm Đài Loan: 14.000 đồng/kg. Riêng gạo Lộc Phượng (13.000 - 14.000 đồng/kg), do lượng cầu quá lớn, nhiều đại lý cho biết đã bán hết trong ngày 27-4 và chưa huy động được nguồn cung từ TP. Hồ Chí Minh ra.

Theo chân Đội QLTT số 1, qua theo dõi giá gạo tại 4 đại lý ở Nha Trang chiều 28 và sáng 29-4, kết quả cho thấy các loại gạo có chênh lệch giá trong khoảng từ 500 đến 4.000 đồng/kg. Tại các chợ, giá gạo thấp nhất là 11.000 đồng (nở ruộng), cao nhất 18.000 đồng (thơm Đài Loan loại 1). Gạo Gò Công dao động từ 15.000 - 17.000 đồng, Bông lúa vàng 14.000 đồng, Ngọc nữ: 12.000 đồng/kg. Sự chênh lệch này một phần do giá gạo mới nhập về tại một số đại lý tăng so với 2 ngày trước - thời điểm xảy ra “sốt” gạo.

Kết quả kiểm tra, tại Nha Trang, có 5/13 cơ sở vi phạm về không niêm yết giá và chưa xuất trình Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và đều được lập biên bản xử lý. Theo nhận định của Chi cục QLTT, giá gạo chưa có dấu hiệu giảm. Dù nhiều cơ sở, đại lý kinh doanh vẫn mở cửa bán hàng bình thường nhưng lượng người mua đã giảm hẳn. Chưa phát hiện trường hợp vi phạm nào về đầu cơ, ghim hàng. Tại Vạn Ninh, giá các loại gạo có giảm hơn những ngày trước từ 500 đến 1.000 đồng/kg.

Trở lại “cơn sốt” gạo ngày 27-4, khi được hỏi nguyên nhân người dân vẫn đổ xô đi mua khi gạo tăng giá, chủ một số đại lý gạo lớn đều lắc đầu: Họ vẫn bán sát với giá mua tại vựa gạo miền Tây (vốn đã tăng trên 30% từ hơn 10 ngày trước đó). Ông Võ Sỹ, chủ một đại lý gạo trên đường Trần Quý Cáp cho biết, ngày 27-4, do đông người chen lấn mua, ông đã bị thất thoát 4 tạ gạo và mất 1 điện thoại di động. Ngay đêm đó, ông tức tốc vào miền Tây, mua chục tấn gạo từ Tiền Giang về bán. Tuy nhiên, hiện nay, lượng người mua đã giảm hẳn, gạo chở về sáng 29-4 còn chất đầy trong nhà. Còn tại chợ Vĩnh Hải, ngày 27-4, do quá nhiều người đến mua gây mất trật tự, chủ một trong 4 tiệm gạo trước chợ quản lý không xuể, phải đóng cửa.

Về phía người dân, khi được hỏi, chị Thu ở gần chợ Vĩnh Hải cho biết, trưa 27-4, chị thấy nhiều người trong xóm chở hàng tạ gạo về; một số sinh viên trọ tại nhà cũng khuyên chị nên mua gạo tích trữ vì lo ngại giá gạo sẽ tăng cao. Ngược lại, một viên chức ở phường Phước Tiến, Nha Trang cho biết, dù trong nhà chỉ còn vài lon gạo, chị vẫn quyết định chưa mua, chờ tình hình ổn định hẳn, 2 ngày sau mới mua 25kg gạo Gò Công. Một chủ đại lý gạo trên đường Ngô Gia Tự, Nha Trang lại cho biết, có mấy du khách lớn tuổi từ TP. Hồ Chí Minh, sau khi ăn sáng gần đó cũng quyết mua bằng được mỗi người 1 tạ gạo mang về, bỏ mặc lời ngăn cản “gạo được chở từ miền Nam ra”. Cũng do hiện tượng người dân đổ xô đi mua gạo nên một số đại lý lo ngại người mua sẽ trả lại gạo; vì thế họ chỉ bán nhỏ giọt và yêu cầu người mua phải cam kết không trả lại hàng, trừ trường hợp muốn đổi loại gạo khác. Nhiều nhà hàng, tiệm ăn cũng muốn mua ồ ạt nhưng chính các đại lý gạo khuyên nên lấy vừa đủ vì gạo không thiếu và nên chờ giá gạo thực sự ổn định. Có ý kiến cho rằng, do giá gạo tại thị trường TP. Hồ Chí Minh đã tăng mạnh từ giữa tháng 4, bên cạnh đó là tin đồn về việc thiếu hụt nguồn cung, khiến một số người kinh doanh gạo lợi dụng nâng giá trục lợi. Điều này cũng gây bức xúc đối với những người kinh doanh gạo chân chính khi được nghe những lời phàn nàn từ một số người dân phải mua gạo với giá 20.000 - 24.000 đồng/kg ở một vài chỗ khác.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Minh Sô - Chi cục trưởng Chi cục QLTT cho biết, thời gian tới, ngành QLTT sẽ thắt chặt việc kiểm tra, kiểm soát tình hình kinh doanh gạo, nhất là việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết tại các chợ, đại lý, tăng cường kiểm soát hàng hóa lưu thông trên thị trường.

Có thể thấy sức lan tỏa nhanh, rộng của tin đồn chính là do đã đánh trúng tâm lý của người dân. Không ai có thể không lo nếu mặt hàng thực phẩm chính, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu đời sống hàng ngày, bị khủng hoảng giá! Hiện nay, giá gạo tuy đã chững lại nhưng vẫn ở mức cao. Chính vì vậy, các biện pháp kìm giá, chống găm hàng, hỗ trợ giá cho người dân… của các cơ quan chức năng càng cấp thiết hơn bao giờ hết!

PHƯƠNG TRANG